ایـنگونه دشـمنان دندانهایتان را شـناسایی کـنید

ایـنگونه دشـمنان دندانهایتان را شـناسایی کـنید

 

ادامه نوشته

اورژانسهاي دندانپزشکي یک هشدارخطرناک

 اورژانسهاي دندانپزشکي یک هشدارخطرناک

 

هنگامي که دندان درد مي گيرد ، ضربه مي خورد ويا حالت خاصي براي آن به وجود مي آيد بسيار مهم است که با يک تصميم به موقع وبه طرزي منطقي با آن برخورد شود تا اين حالت هر چه زودتر درمان گرددو از آسيب بيشتر به دندان وبافت دهان جلوگيري گردد.توصيه هاي زير مي تواند شما را در برخورد با اين قبيل موارد آماده کند:

دندان درد :در صورت بروز دندان درد از فشار آوردن ودست زدن به دندان  خودداري کرده  وبا مسواک و  نخ دندان  اطراف ناحيه را تميز کنيد..دهان  خود را با آب ولرم شستشو دهيد.از قراردادن مسکن هائي  نظير  آسپيرين بر روي ناحيه به شدت خودداري کنيد زيرا باعث سوختگي لثه ها مي گردد.از کاربرد هر ماده ويا داروئي بر روي دندان خودداري کنيد.درصورت نياز براي کاهش درد مي توانيد از مسکني مثل استامينوفن استفاده کنيد ودر اولين فرصت ممکن براي تعيين وقت چک آپ با دندانپزشکتان تماس بگيريد.

بيرون افتادن دندان: اگر دراثر ضربه يکي از دندان هاي دائمي شما يا کودکتان بيرون بيفتد بايد هرچه سريعتر با دندانپزشکتان تماس بگيريد. اگر بتوانيد بيمار ودندان بيرون افتاده را در طي نيم ساعت به دندانپزشک برسانيد شانس کاشتن مجدد دندان وجود دارد.اگر مي توانيد دندان بيرون افتاده را پس از تميز کردن با محلول شستشوي استريل در حفره خود دردهان قرار دهيد.اگر امکان اين کار براي شما وجود ندارد دندان رادر محلول شستشوي استريل ، شير يا بزاق دهان خود بيمار قرار دهيد وهر چه سريعتر به دندانپزشک مراجعه کنيد.

لق شدن دندان : اگر يک دندان دائمي در اثر ضربه جابه جا شده وبه طرف بيرون يا داخل حرکت کرده است خيلي آرام آن را به جاي اصلي خود برگردانيد ولي دقت کنيد که با فشار دندان را به حفره خود فشار ندهيد.سپس براي ثابت کردن دندان  بلافاصله به دندان پزشک مراجعه کنيد.تا موقعي که به دندانپزشک مراجعه مي کنيد دندان  را با يک گاز يا دستمال کاغذي خيس به آرامي در جاي خود نگهداريد.

دندان شکسته: دراين مورد دهان را با آب ولرم شستشو دهيد وبلافاسله به دندانپزشک مراجعه کنيد.درمان اين حتلت با توجه به شدت شکستگي متفاوت است.وممکن است صرفا" صاف کردن لبه شکستگي لازم ياشد ويا به ترميم ناحيه با مواد همرنگ دندان ويا روکش احتياج باشد.اگر ضربه به بافت عصبي دندان آسيب رسانده  باشد ممکن است به درمان روت کانال نيز احتياج داشته باشد.

آسيب به بافت نرم:

در اثر ضربه ممکن است بافت زبان ، گونه ولب ها آسيبب ببيند .آسيب به اين بافت ها مي تواند شامل بريدگي ، به شدگي ويا گازگرفتگي باشد.در اين  موارد اگر خونريزي وجود دارد با يک گاز استريل بر روي ناحيه زخم فشار دهيد تا خونريزي متوقف شود .اگر خونريزي در عرض پانزده دقيقه متوقف نشد بلافاصله به دندانپزشک مراجعه کنيد. در موارد ديگر از يک يخ براي کمپرس کردن ناحيه استفاده کنيد و درهر حال براي اقدامات بعدي به  دندانپزشک مراجعه کنيد

دندان هاي شيري بودن یا نبودن ؟

هر فردي که فرزند دلبندي دارد امکان ندارد که با مسئله اي به نام دندان شيري مواجه نباشد . از دندان درد شبانه بچه اش گرفته تا دلواپسي براي ريختن دندان شيري و نگراني از رويش دندان دائمي ...... نگراني از رديف نبودن دندانهاي فرزندش گرفته تا آسيب هاي وارده به ناحيه دهان و دندان .... همه و همه ضرورت شناخت کامل از پديده اي به نام دندان شيري را ايجاب ميکند .  طي چند مقاله سعي خواهد شد که به اين مسئله مهم پرداخته شود و تا آنجا که امکان دارد سعي ميکنم به موارد بيشتر کاربردي و مسائلي که به طور روزانه ممکن است با آن مواجه باشيم بپردازم تا صرف طرح مباحث خشک علمي .....

 دندانهاي شيري را در 4 دوره مختلف ميشود برسي کرد که اين چهار دوره عبارت است از :

1- از بدو تولد تا 3 سالگي که تمام بيست دندان شيري بيرون ميايد و تکميل ميشود

2- از سه سالگي تا 6 سالگي که دندانهاي شيري تکميل شده و در اين دوره تغييري به لحاظ رويش و يا ريختن دندان شيري اتفاق نمي افتد

3- از6 سالگي تا 12 سالگي که در اين دوره بچه شروع به ريختن دندان هاي شيري کرده و دندانهاي دائمي اش شروع به رويش کرده و تا 12 سالگي اين دوره تکميل ميگردد

4- دوره بعد از 12 سالگي که در اين دوران هيچ دندان شيري نبايد در دهان باشد و غير از دندان عقل که بعد از 18 سالگي در ميايد بايستي تمامي دندانهاي دائمي که 28 عدد بايستي باشد رويش يافته باشد

هر يک از اين دوران داراي يک ويژگي هائي است که  با دوره هاي ديگر متمايز ميباشد . نخست ويژگي هاي هر يک از اين مقطع ها را برسي ميکنيم و سپس به جزئيات مسائل و مشکلاتي که هر کدام از دوران دارد خواهيم پرداخت

از بدو تولد تا سه سالگي

هر بچه اي در مجموع بايستي بيست عدد دندان شيري در بياورد که هر فکي 10 عدد خواهد بود اين بيت عدد دندان شيري معمولا از 6 ماه گي شروع به رويش ميکند و تا دو و نيم سالگي همه دندانهاي شيري به مرور رويش پيدا ميکند و تا سه سالگي ريشه هاي اين دندانها هم تکميل ميگردد .اين دوره  مسائل و مشکلات خاص خودش را دارد که با دوره هاي بعد متفاوت ميباشد . زود در آوردن و يا تاخير در رويش دندان معمولا دلواپسي اصلي والدين در اين مرحله ميباشد و يا مسواک زدن دندانها در اين دوران به طور معمول به دغدغه اصلي والدين تبديل ميشود و......

دوره سه سالگي تا شش سالگي

 دندانهاي شيري بعد از سه سالگي تغيير فيزيو لوژيک محسوسي در ظاهر ندارند و بعد از سه سالگي تا شش سالگي ما تغييري محسوس در وضعيت دندانها در بچه مشاهده نميکنيم . به اين معني که يک بچه سه ساله که بيست عدد دندان شيري در دهان دارد اين بيست عدد دندان شيري در شش سالگي هم خواهد بود و هيچ تغييري هم از لحاظ تعداد و هم به لحاظ ظاهر بچه در اين سه سال مشاهده نميکنيم ...... اين دوران هم ويژگي هاي خاص خودش را دارد معمولا والدين در اين دوره با اولين پوسيدگي در دندانهاي بچه شان مواجه ميشوند . ممکن است عاد اتي مثل مکيدن انگشت و..... تا اين دوره ادامه پيدا کند که در اين دوره مشکلاتي از قبيل ايجاد فضا در دندانهاي قدامي و... را باعث شود ترک عادات دهاني در اين دوران بسيار مهم است چون ادامه آن تا مراحل بعدي ضايعات جبران ناپذيري را در فرم صورت و رابطه دندانهاي بچه ايجاد ميکند .... مسواک زدن بچه در اين دوران و نحوه يادگيري طريقه مسواک زدن از اهميت فوق العاده اي برخوردار است

دوره شش سالگي تا 12 سالگي

شروع اين دوره با رويش اولين دندان دائمي آسياب اول در پشت دندانهاي شيري در شش سالگي ميباشد که به ترتيب ريزش دندانهاي شيري بعد از آن به مرور اتفاق مي افتد . ريزش دندانهاي شيري معمولا ترتيب خاصي داشته و در يک دوره سني خاصي هر کدام از اين دندانها بايد بيفتد . اطلاع از ترتيب ريزش دندانهاي شيري و دوره ستي که هر کدام از دندانهاي شيري بايستي بيفتد از اهميت خاصي براي والدين برخوردار ميباشد . هر گونه به هم خوردن نظم اين ريزش ها بايد از نظر والدين دور نماند لذا داشتن اطلاعات کافي در اين زمينه ضروري است .

از ويژگي هاي اين دوران اين است که ما با دو نوع دندان شيري و دائمي در اين دوره مواجه هستيم که اين مسئله باعث ميشود که اين دوره از پيچيده ترين دوران بچه بشمار آيد همنيطور که ريزش منظم دندانهاي شيري اهميت دار رويش دندانهاي دائمي در دوره سني خاص از اهميت خاصي برخوردار ميباشد و هر نوع تاخير در رويش اين دندانها بايستي جدي تلقي شود( زمان رويش دندانهاي دائمي را ميتوانيد در قسمت شناسنامه دندانها در همين سايت مطالعه فرماييد ....) بي توجهي به دندانهاي دائمي تازه رويش يافته در اين دوره سني معمولا باعث مشاهده اولين پوسيدگي در دندانهاي دائمي بخصوص دندانهاي آسياب اول دائمي که شش سالگي رويش پيدا ميکند و والدين به اشتباه آنها را هم شيري به حساب مي آورند ميشود ...

دوره بعد از 12 سالگي

آخرين دندان شيري بايستي تا 12 سالگي بيفتد . بعد از 12 سالگي نبايستي هيچ دندان شيري در دهان باشد .... باقي ماندن دندان شيري بعد از اين سال غير طبيعي بوده و بايستي حتما پي گيري شود .(براي اطلاع بيشتر به مقاله علل نيفتادن دندانهاي شيري در همين سايت مراجعه فرماييد) بعد از سن 12 سالگي با وجود اينکه دندان شيري نبايستي در دهان باشد و شايد تصور شود که پس اين دوره ربطي به دندان شيري ندارد؟ ولي علاوه بر باقي ماندن دندانهاي شيري در اين دوره و برسي مشکلات ايجاد شده به همين خاطر .... ما بعضي مشکلات در بعد از 1÷2 سالگي داريم که ارتباط مستقيم دارد با دندانهاي شيري در دوره هاي قبل از جمله رديف نبودن دندانها در نوجوانان و يا درمانهاي سريال اکسترکشن که بايستي در اين دوره برسي گردد

عدم یا خطا در تشخیص دندان پزشکی

مقدمه
تشخيص اشتباه (misdiagnosis) مي‌تواند انواع مختلفي داشته باشد: از عدم تشخيص (missed diagnosis) يعني عدم شناسايي هيچ‌گونه مشکل طبي در شرايطي که واقعا مشکلي وجود دارد، تا تشخيص غلط که نادرستي آن بعدا مشخص مي‌شود مثلا بدخيم تلقي کردن يک تومور خوش‌خيم. تشخيص اشتباه نوعي از خطاهاي پزشکي است و با وجود دشواري تخمين دقيق فراواني آن، برخي آمارها ميزان آن را 2%-1% و داراي پيامدهاي متغير برآورد کرده‌اند.

بروز تشخيص اشتباه علل متعددي دارد. بيماراني که تشخيص اشتباه در مورد آن‌ها اتفاق افتاده غالبا پزشکان و کارکنان سلامت را مقصر مي‌دانند اما انواع مشکلات ممکن است در اين مورد دخيل باشند: از عملکرد نامناسب تجهيزات پزشکي گرفته تا تصميم بيمار براي مخفي کردن اطلاعات، موانع زباني و ادراکي بين پزشک و بيمار، عدم تجربه پزشک، يا بيماري‌هاي بسيار نادري که تشخيص نشانه‌هايشان براي پزشک دشوار است. گاهي نيز ممکن است يک بيماري تظاهر بسيار نامعمولي را از خود نشان بدهد و باعث شود که پزشک به علت عدم انطباق علايم، اين تشخيص را کنار بگذارد ولي بعدا معلوم شود که تظاهرات اين بيمار آتيپيک بوده‌اند.

معرفي بيماران
در اين‌جا 4 بيمار معرفي مي‌شوند که به بخش دندان‌پزشکي کودکان و پيشگيري در دانشکده دندان‌پزشکي دولتي تيرووانانتاپورام در کرالاي هند ارجاع گرديده‌اند.

مورد اول. يک دختر 5 ساله با تورم، درد و اريتم لثه مرتبط با دندان‌هاي شماره 84 و 85 (شکل 1 قسمت A) همراه با لق شدن درجه 3 دندان شماره 85، از طرف يک دندان‌پزشک عمومي با تشخيص آبسه پري‌آپيکال ارجاع شد. راديوگرافي IOPA (پري‌آپيکال داخل دهاني) (شکل 1 قسمت B) خوردگي ريشه دندان 85 و جابجايي جوانه دنداني در حال رشد مربوط به دندان شماره 46، ناشي از يک ضايعه مختلط راديولوسنت و راديواپاک با حاشيه‌هاي نامشخص را نشان داد. راديوگرافي اکلوزال (شکل 1 قسمت C) خوردگي کورتکس سمت بوکال را مشخص کرد. در راديوگرافي پانوراميک (شکل 1 قسمت D) يک ضايعه تخريب‌گر منديبل در سمت راست همراه با جابجايي جوانه‌هاي دنداني 46 و 47 مشاهده شد. در CT اسکن يک ضايعه ليتيک گسترش‌يابنده منديبل همراه با گسيختگي کورتکس‌هاي هر دو سمت بوکال و زباني مشهود بود. مشخص شد که اولين مولار در حال رشد، درون ضايعه احاطه شده است. فرضيه وجود يک تومور بدخيم مطرح شد. کودک به مرکز سرطان در ناحيه ارجاع گرديد که در آن‌جا تشخيص يک تومور سلول‌هاي گرد براي وي داده شد و بر آن اساس تحت درمان قرار گرفت.

(a)

(b)

(c)

(d)

مورد دوم. يک دختر 5 ساله با تشخيص سارکوم يوئينگ به اين مرکز ارجاع شد. کودک از 2 هفته قبل دچار تورم سمت راست صورت شده بود. در معاينه يک تورم مواج در وستيبول سمت بوکال در مقابل دندان‌هاي 84 و 85 مشاهده شد. پالپکتومي دندان 85 حدود 5/2 سال قبل انجام شده بود. راديوگرافي IOPA (شکل 2 قسمت B) يک ضايعه راديولوسنت را در ناحيه پري‌آپيکال دندان‌هاي 84 و 85 نشان داد که به سمت پايين تا جوانه دندان‌هاي پره‌مولار در حال رشد گسترش يافته و باعث جابجايي آن‌ها شده بود. راديوگرافي اکلوزال (شکل 2 قسمت A) خوردگي صفحه کورتيکال منديبل را در سمت بوکال نشان داد. سيتولوژي نمونه حاصل از آسپيراسيون با سوزن نازک (FNA) انجام شد که مطرح‌کننده يک ضايعه چرکي بود. دندان‌هاي درگير کشيده شدند و سپس کورتاژ دقيق انجام گرفت. گزارش آسيب‌شناسي بافتي تاييد کرد که ضايعه يک کيست ادنتوژنيک ملتهب بوده است.

(a)

(b)

(c)

مورد سوم. يک شيرخوار 3 ماهه با تشخيص تومور اکتودرمي شيرخوارگي جهت بيوپسي به اين مرکز ارجاع شد. والدين از 2 روز قبل متوجه وجود تورمي روي کام بيمار شده بودند. در سمت راست کام يک ضايعه پيگمانته ديده مي‌شد (شکل 3 قسمت A). در معاينه دقيق مشخص شد که اين ضايعه در حين لمس حرکت مي‌کند. در همين حين ضايعه از محل خود جدا شد و مشخص گرديد که پوست دانه جک‌فروت (jackfruit؛ يک ميوه گرمسيري فراوان در جنوب و جنوب شرقي آسيا) بوده است (شکل 3 قسمت B).

(a)

(b)

مورد چهارم. يک دختر 8 ساله با تشخيص استئوسارکوم سمت چپ منديبل به اين مرکز ارجاع شد. کودک با يک تورم سفت و استخواني در سمت چپ منديبل و مرتبط با دندان‌هاي 74 و 75 (شکل 4 قسمت‌هاي A و B) به مدت 2 ماه مراجعه کرده بود. بيمار هيچ دردي نداشت. در کاوش جراحي مشخص شد که اين تورم ماهيت استخواني دارد ولي صفحه کورتيکال استخوان سالم به نظر مي‌رسد (شکل 4 قسمت‌هاي C و D). بررسي آسيب‌شناسي بافتي روي نمونه حاصل از جراحي نشان داد که اين ضايعه يک سکستروم است و ضايعه در حقيقت استئوميليت بوده است.

(a)

(b)


(c)

(d)

بحث
دندان‌پزشکان در تشخيص و درمان زودهنگام ضايعات دهاني نقش مهمي دارند. اين نقش به صورت ايده‌آل نه فقط شامل معاينه دقيق و گاهي بررسي راديوگرافيک براي تشخيص مشکل، بلکه همچنين شامل تاييد تشخيص باليني به وسيله بيوپسي و بررسي ميکروسکوپي پس از آن است. درماني که فقط بر قضاوت باليني بدون تاييد بافت‌شناختي مبتني باشد، خصوصا در موارد سرطاني يا پيش‌سرطاني بودن ضايعه، مي‌تواند عواقب وخيمي را در پي داشته باشد.

در يک مطالعه انجام‌شده توسط کندري (Kondori) و همکاران براي مقايسه تشخيص باليني گذاشته‌شده توسط دندان‌پزشکان با تشخيص نهايي تاييدشده توسط بررسي آسيب‌شناسي نمونه بافتي، تشخيص‌هاي باليني در 43% موارد اشتباه بودند. ميزان تشخيص اشتباه دندان‌پزشکان عمومي 9/45%، جراحان دهان و ماگزيلوفاسيال 8/42%، اندودونتيست‌ها 2/42% و پريودونتيست‌ها 2/41% گزارش شد. شايع‌ترين بيماري‌هايي که تشخيص داده نشده بودند، عبارت بودند از: هيپرکراتوز (16%)، هيپرپلازي فيبروي التهابي موضعي (10%)، فيبروم (8%)، گرانولوم پري‌آپيکال (7%) و کيست راديکولار (6%). ضايعات سرطاني نيز در 6/5% موارد اشتباه تشخيص داده شده بودند.

تشخيص اشتباه مي‌تواند باعث آزار بي‌مورد بيماران و والدين آن‌ها (در مورد کودکان بيمار) تا زمان رسيدن به تشخيص صحيح شود. در موارد معرفي‌شده در اين مقاله، توجه بيشتر به جزئيات مي‌توانست باعث پيشگيري از آزار والدين و تاخير در درمان شود.

تومورهاي سلول‌هاي گرد ضايعات نادر تخريب‌گر استخوان هستند که بيش از همه در کودکان ديده مي‌شوند. درد، تورم سريع، بي‌حسي و نورالژي ممکن است به عنوان نشانه‌هاي اوليه بيماري وجود داشته باشند. موارد بسيار اندکي از اين بيماري در کودکان زير 5 سال گزارش شده‌اند. بروز اين تومورها در ناحيه سر و گردن نامعمول است و در صورت بروز در فک، درگيري منديبل بيش از ماگزيلا ديده مي‌شود. اين تومور رفتاري تهاجمي دارد که با رشد سريع و احتمال بالاي ميکرومتاستاز در زمان تشخيص مشخص مي‌شود. برازائو- سيلوا (Brazao-Silva) و همکاران يک مورد تومور سلول‌هاي گرد را در منديبل گزارش کرده‌اند که تحت عنوان آبسه دنداني درمان شده و به مرگ منجر شده است. در اولين بيمار توصيف‌شده در اين مقاله، کودک به خاطر درمان ضايعه‌اي که يک آبسه دنداني به نظر مي‌رسيده به اين مرکز ارجاع شده است. اما راديوگرافي‌ها واضحا نشان مي‌دادند که اين ضايعه چندان هم خوش‌خيم و بي‌گناه نيست. جابجايي جوانه دندان‌ها (شکل 1 قسمت‌هاي B و D) و خوردگي کورتکس سمت بوکال (شکل 1 قسمت C) بايد شکي را در ذهن پزشکان برمي‌انگيختند. راديوگرافي پانوراميک (شکل 1 قسمت D) ماهيت تخريبي ضايعه را نشان مي‌داد. بررسي‌هاي تفصيلي بيشتر از قبيل CT اسکن يا FNA مي‌توانستند باعث اجتناب از تاخير در درمان اين ضايعه بدخيم شوند.

براي بيمار دوم معرفي‌شده در اين مقاله، تشخيص سارکوم يوئينگ گذاشته و جهت بيوپسي ارجاع شده بود. نماي باليني و راديوگرافيک نيز با اين تشخيص مطابقت داشتند ولي ضايعه مواج بود. دندان‌پزشک عمومي احتمالا به اين يافته توجه نکرده و نتيجه‌ گرفته بود که با يک سارکوم يوئينگ مواجه است. ماهيت مواج ضايعه باعث شد که براي آن FNA انجام شود و چرکي بودن آن اثبات گردد.

تومور نورواکتودرمي ملانوتيک شيرخوارگي (MNTI) يک نئوپلاسم پيگمانته استئوليتيک نسبتا ناشايع است که عمدتا در فک نوزادان و شيرخواران تشخيص داده مي‌شود. به دليل نشات گرفتن آن از ستيغ عصبي، در کودکان مبتلا به اين تومور افزايش ترشح وانيليل ماندليک اسيد مشاهده مي‌گردد. در بيمار سوم نماي باليني همراه با سطح ظاهرا پيگمانته ضايعه، باعث شده بود تا پزشک به وجود اين تومور شک کند. در کشور هند (که اين مقاله مربوط به آن‌جاست) ارجاع اکثر کودکان بيمار به متخصصان دندان‌پزشکي کودکان امري شايع است. در اين بيمار احتمالا علت اصلي ارجاع، سن پايين و عدم همکاري کودک بوده است. احتمالا همين امر باعث شده که دندان‌پزشک عمومي معاينه بيشتر از جمله لمس ضايعه را انجام ندهد و به اين نتيجه‌گيري اشتباه دچار شود.

در بيمار چهارم هم شک به استئوسارکوم بر اساس يک نتيجه‌گيري اشتباه مطرح شده بود. کودک با تورم سمت چپ منديبل از 2 ماه قبل مراجعه کرده بود و همراه آن دردي نداشت. استئوسارکوم يک تومور بدخيم استخوان است که معمولا طي دوره رشد سريع حين بلوغ در نوجوانان ايجاد مي‌شود. علايم و نشانه‌هاي همراه با اين تومور عبارتند از: درد استخواني، شکستگي‌هاي پاتولوژيک و درد حين حرکت. راديوگرافي‌هاي ساده در موارد استئوسارکوم‌هاي متعارف اينترامدولاري عمدتا يک ضايعه ليتيک و اسکلروتيک مختلط را نشان مي‌دهند که باعث تخريب کورتکس مي‌شود و غالبا با يک توده بافت نرم گاهي حاوي کلسيفيکاسيون همراه است. واکنش‌هاي پريوستي متغيري ممکن است وجود داشته باشند ولي شايع‌ترين آن‌ها از نوع سوزني و شبيه اشعه خورشيد است. اين نما تقريبا براي استئوسارکوم پاتوگنومونيک محسوب مي‌شود ولي ممکن است در متاستازهاي استئوبلاستيک نيز وجود داشته باشد. وجود مثلث کادمن (Codman) نيز در استئوسارکوم شايع است ولي ويژگي کمتري دارد. از اين عبارت براي توصيف ناحيه مثلثي‌شکل استخوان زير پريوستي جديد استفاده مي‌شود که در مواقع بالا رفتن يک ناحيه پريوست از روي استخوان توسط يک ضايعه (غالبا توسط يک تومور) مشاهده مي‌گردد. چهارمين بيمار معرفي‌شده مبتلا به استئوميليت بود که در مورد وي شک به استئوسارکوم مطرح شد. استئوميليت عفونت استخوان است و مي‌تواند حاد، تحت حاد يا مزمن باشد. ايجاد شواهد راديوگرافيک تخريب استخوان و واکنش پريوستي در استئوميليت 3-2 هفته طول مي‌کشد. نهايتا نواحي لوسنت متافيزي با شدت متغير تخريب کورتکس و استخوان پريوستي جديد ايجاد مي‌شوند. واکنش پريوستي مي‌تواند به صورت استخوان‌ جديد لايه‌لايه، پوست پيازي يا سوزني يا مثلث کادمن ناشي از آبسه زير پريوست تظاهر کند. راديوگرافي اکلوزال منديبل در بيمار چهارم تشکيل استخوان زير پريوست، تشکيل گسترده‌تر استئوييدهاي مينراليزه در بافت نرم مجاور استخوان و مثلث کادمن تيپيک را نشان داد که باعث شد دندان‌پزشک عمومي تصور کند با يک استئوسارکوم مواجه است. اما بيوپسي پس از کاوش جراحي تشخيص استئوميليت را مطرح کرد.

به والدين 3 تن از اين بيماران قبل از قطعي شدن تشخيص و حتي قبل از انجام معاينات و آزمايش‌هاي کامل، گفته شده بود که کودکشان مبتلا به نوعي ضايعه با احتمال بدخيمي است. اين والدين تا زمان رسيدن به تشخيص نهايي متحمل رنج و نگراني فراواني شده بودند. رسيدن به تشخيص قطعي در اين موارد بسيار اهميت دارد. بسيار مهم است که دندان‌پزشکان به عنوان بخشي از مراقبين سلامت نه تنها به وجود يا عدم وجود بيماري، بلکه همچنين به وضعيت روحي و اجتماعي والدين نيز توجه داشته باشند.

نتيجه‌گيري
به عنوان يک پزشک همواره بايد به کشف علايم و نشانه‌هاي بيمار دقت کرد. تفسير صحيح اين علايم و نشانه‌ها از کشف آن‌ها نيز مهم‌تر است. دانش نظري و تجربه باليني هر دو در پيشگيري از تشخيص اشتباه اهميت دارند. اما مهم‌تر از همه آن است که ابتدا تمامي بيماري‌هاي احتمالي ايجادکننده اين علايم و نشانه‌ها در ذهن سبک و سنگين شوند و سپس مشکل بيمار به وي گفته شود تا به اين ترتيب از وارد شدن صدمات عاطفي و روحي غير ضروري به بيماران اجتناب گردد.

هشدار به دندانپزشکان در مورد ابتلا به ایذر

دندانپزشکان برای محافظت از خود ، همکاران و بیمارانشان در مقابل عفونت HIV مسئولند و باید مطمئن باشند که سرویس پزشکی آنها بیماران را مبتلا به عفونت نمی‌کند. از آنجایی که گرفتن تاریخچه و معاینات نشانگر ابتلا به عفونت HIV نمی‌باشد بایستی همواره در تماس با خون و دیگر مایعات بدن توجه لازم را به عمل آورد. بنابراین دندانپزشکان بایستی همواره موارد زیر را مد نظر داشته باشند:

حفاظت شخصی

– استفاده از دستکش جراحی ، ماسک ، عینک و لباس محافظ و به حداقل رساندن خروج بزاق از دهان بیمار

- پوشیدن دستکش مناسب حین خروج خون و دیگر مایعات دهانی و در محل وسایل آلوده به خون 

– هنگامی که دستکش حین کار سوراخ شد بلافاصله بایستی خارج شده ، دستها با دقت شسته شوند و دستکش تعویض گردد. وسایل آلوده بایستی از ناحیه استریل خارج گردند.

– اجازه دهید خونریزی ناشی از نوک سوزن تداوم یابد و سپس محل را با آب و صابون بشویید.

- وسایل هر بیمار باید استریل گردد. وسایلی که قابل استریل کردن نیستند بایستی زیر آب با فشار زیاد گرفته شوند و سطح آنها تمیز گردد و با یک دزانفکتان مناسب سوآب شوند. 

– خون و بزاق قبل از تهیه رادیوگرافی و قبل از پالیش بایستی از محیط دهان تمیز شوند.

– سر دستگاه رادیوگرافی و دسته دستگاه لایت کیور بایستی با کاغذ غیرقابل نفوذ پوشیده شود. کاور بایستی برای هر بیمار تعویض گردد.

- محافظت در برابر صدمات تصادفات ناشی ازوسایل تیز مانند سوزن و بیستوری باید صورت گیرد. روی چنین سرسوزنی مجدداً پوشش نگذارید و یا آن را مجدداً استفاده نکنید و بلافاصله آن را از سر سرنگ خارج سازید. پس از استفاده این وسایل بایستی در یک پوشش غیرقابل نفود قرار گرفته و حتی المقدور از حوالی منطقه کار دور شوند و عیناً مانند وسایل آلوده تمیز شوند .

– حوله و پارچه بلافاصله پس از استفاده در کیسه غیرقابل نفود قرار داده شود. این وسایل نبایستی مجدداً در همان روز مورد استفاده قرار گیرند. 

– حوله‌ها و پارچه‌ها بایستی با یک دزانفکتان و آب ?? درجه سانتیگراد برای مدت ?? دقیقه شسته شوند. چنانچه درجه حرارت پایینتری استفاده گردد بایستی از شوینده‌های مناسب حرارت پایین استفاده شود.

- محل آلوده به خون و یا دیگر مایعات بدن بایستی در یک محلول دزانفکتان مناسب غوطه‌ور شود ( ترجیحاً هیپوکلریت سدیم

نیم تا یک درصد) مخلوط دزانفکتان و خون بایستی شسته و مجدداً با دزانفکتان ضدعفونی گردد. 

– دندانپزشک با پوست صدمه دیده نباید برای بیمار کار مستقیم دندانپزشکی انجام دهد. چنانچه مجبور به انجام کار شدید محل زخم را با یک پوشش مناسب بپوشانید. دستها را با آب و صابون،‌ بلافاصله پس از تماس با خون یا مایعات دهان بشوئید.

دفع مواد زاید  

– کلیه سوزنها و دیگر وسایل تیز یکبار مصرف را پس از استفاده در یک ظرف مقاوم در بسته (مثل قوطی شیرخشک) جمع آوری کنید و روی آن جمله وسایل آلوده خطرناک را قید نموده سپس دور بریزید.

– در حد امکان باید از تماس دست با آمالگام یا جیوه خودداری شود.

- در مدخل فاضلاب ساکشن دستشویی وکراشوار صافی پلاستیکی گذاشته شود تا خرده‌های آمالگام جمع آوری گردد.

هر چند انتقال HIV از طریق بزاق به اثبات نرسیده است اما به منظور به حداقل رساندن موارد فوری احیاء دهان به دهان، ‌راههای هوایی، کیسه‌های احیاء تنفسی و یا وسایل تنفس دیگر باید در محلهایی که احتمال عفونت وجود دارد در دسترس باشد. مراقبین بهداشتی که ضایعات بازو یا درماتیت

ترشحی دارند باید از هر گونه مراقبت مستقیم با بیمار و دست زدن به وسایل مراقبت بیمار تا رفع این وضعیت معاف باشند.

تظاهرات دهانی ایدز

- سندرم اکتسابی نقص ایمنی (AIDS) در سال 1981و ویروسHIV به عنوان انبولوژی اْن سندرم در سال 1984 شناخته شد.

- ویروس HIV تمایل زیادی به سلولهای ایمنی دارد. این ویروس به سلولهای T-helper که در سطح خون مولکول CD 4 را دارند حمله می‌کند.

- چند هفته تا چند ماه پس از تماس اولیه با ویروس HIV در بعضی افراد علائمی از عفونت حاد ظاهر می شود . در بعضی از افراد زخم های دهانی و در بعضی از بیماران ضایعات پوستی اریتماتوز

ظاهر می شوند . این فاز حاد دو هفته طول می کشد . سه تا هشت هفته بعد از این فاز حاد تغییرات سرمی در بیماران ظاهر می شود .

- حفره دهان مکان شایعی جهت بروز علائم سندرم ایدز می‌باشد. شایعترین این ضایعات کاندیدیاز دهانی، لکوپلاکیای مودار، ‌بیماریهای پریودنتال غیرمعمول، سارکوم کاپوزی و لنفوم غیرهوچکین می‌باشد.

شناخت و درمان ضایعات دهانی ایدز

شناخت و درمان به موقع ضایعات دهانی ایدز یکی از وظایف مهم دندانپزشک می‌باشد. دندانپزشک باید به فرد آلوده به HIV کمک نماید تا حفره دهان خود را در طول دوره این بیماری سالم نگه دارد. معاینه کامل حفره دهان لازم می‌باشد. عفونت حاد دندانی و پریودنتالی باید درمان شوند. اهداف اولیه درمان حفظ یک محیط سالم (حفره دهان) به منظور راحتی و فانکشن بیمار می‌باشد. آموزش چهره به چهره روشهای بهداشت دهان و دندان

و ویزیتهای دوره‌ای الزامی است.

چه زمانی دندانپزشک به ایدز مشکوک شود؟

سمپتوم‌های (‌نظیر Angular cheilities ) می‌باشد.

– چنانچه بیمار جوانی از عفونت کاندیدایی رنج می‌برد
و مبتلا به یکی از

 – چنانچه لکوپلاکی مویی در نواحی کناره زبان مشاهده شود.

- هنگامی که بیمار جوان پریودونتیت پیشرفته سریع داشته باشد

- زخمهای پوستی مخاطی مزمن ایدیوپاتیک یا ناشی از هرپس سیمپلکس.

-سندرم کاپوزی که نخست در فضای بوکال به شکل ضایعه هموراژیک تظاهر یابد.

اورژانسهای دندانپزشکی در خانه و درمان آنها

اورژانسهای دندانپزشکی در خانه و درمان آنها

در اکثر خانه ها جعبه کوچکی حاوی مواد و وسایل لازم برای درمان و کنترل دردها و جراحت های بدن وجود دارد اما آیا تاکنون به این فکر بوده اید که هنگام ایجاد یک دندان درد یا شکستن یک دندان یا سوختگی زبان ناشی از نوشیدن چای داغ چه اقداماتی باید انجام دهید و به چه وسایلی نیاز دارید.جراحت ها و اورژانس های دهان و دندان در کودکان و بزرگسالان بسیار شایع اند. شما می توانید با تهیه کردن چند وسیله و ماده ساده از داروخانه، به راحتی یک «جعبه کمک های اولیه دهان و دندان» را فراهم کنید.با وجود اینکه این جعبه کمک های اولیه نمی تواند جایگزین درمان اصلی و تخصصی شود، ولی می تواند برای کنترل اورژانس های دهان و دندان جزیی و جلوگیری از پیشرفت آن تا دسترسی به دندانپزشک کارساز باشد.برای جمع آوری و فراهم آوردن این جعبه کمک های اولیه در قدم اول تهیه این مواد از داروخانه پیشنهاد می شود؛ نخ دندان، مسواک، باند استریل، گاز استریل، آسپیرین، سرم فیزیولوژی، پارافین (ترجیحاً موم دندانپزشکی)، دستکش یک بار مصرف، یک محلول دهانشویه اکسیژنه و محلول Colgate Orabase Sothe-N-Seal. وجود وسایلی چون پنس و آینه یک بار مصرف دندانپزشکی در این جعبه نیز در خیلی موارد کمک کننده و مفید است. 

شایع ترین اورژانس های دندانپزشکی و روش درمان و کنترل موقتی آنها در خانه

دندان درد
چنانچه دندان شما فقط به غذاهای سرد یا داغ یا شیرین حساس است، با آب ولرم دهان تان را بشویید و با نخ دندان مواد غذایی بین دندان ها را پاک کنید و به آرامی دهان تان را با آب ولرم مسواک بزنید و در اولین فرصت برای ترمیم (پر کردن) دندان تان به دندانپزشک مراجعه کنید. اما اگر درد شما شدید است یا همراه با تورم است، یک کیسه حاوی یخ (کمپرس سرد) را به مدت 20 دقیقه روی گونه خود قرار دهید و بعد از20 دقیقه آن را بردارید. این کار را متناوباً تا رسیدن به دندانپزشک تکرار کنید. از گرما دادن موضع بپرهیزید. یک یا دو عدد آسپیرین بخورید. اگر نیمه شب است و به استراحت نیاز دارید، هنگام خواب سعی کنید سر شما بالاتر از بقیه بدن تان قرار گیرد و ترجیحاً روی مبل یا صندلی به حالت نیمه نشسته بخوابید. قطعاً نیازی به یادآوری نیست که در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه خواهید کرد، 
فرو رفتن جسم خارجی در بین دندان ها
اگر جسم خارجی قابل رویت است، آن را با پنس دندانپزشکی بیرون بیاورید ولی اگر قادر به دیدن آن نیستید، سعی کنید آن را با نخ دندان بیرون بیاورید. پس از بیرون آوردن جسم خارجی حتماً آب را به شدت در دهان تان قرقره کنید تا باقیمانده اجسام خارج شوند. سعی نکنید جسم خارجی را با جسم نوک تیز بیرون بیاورید. اگر عمق فرورفتگی جسم زیاد است و نمی توانید آن را خارج کنید، به دندانپزشک مراجعه کنید. 
زخم های سطحی دهان ناشی از تحریکات فیزیکی و شیمیایی
این زخم های سطحی در سطح داخلی گونه، لثه و زبان به وجود می آیند. ممکن است بر اثر گاز گرفتن گونه، مسواک زدن شدید، خوردن غذاهای داغ یا تحریکات ناشی از براکت های ارتودنسی ایجاد شوند. یک محلول دهانشویه اکسیژنه با حباب هایی که ایجاد می کند، باعث تمیز کردن زخم از خرده های مواد غذایی می شود. محلولColgate Orabase Sothe-N-Seal نیز با پوشاندن سطح زخم باعث التیام و کاهش درد زخم می شود.
بیرون افتادن دندان از دهان
این اورژانس در کودکان بسیار شایع است. در صورت امکان دندان بیرون افتاده را پیدا کنید. آن را با سرم فیزیولوژی بشویید و آن را در یک لیوان شیر یا سرم فیزیولوژی یا بزاق خود بیمار قرار داده و سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید. به هیچ عنوان سعی در تمیز کردن و لمس کردن ریشه دندان نکنید و آن را از ناحیه تاج دندان بگیرید. یک قطعه گاز استریل روی محل دندان در دهان قرار دهید و به مدت 5دقیقه فشار دهید تا خونریزی کاهش یابد. در بسیاری از موارد دندانپزشک با شست وشوی مناسب محل، دندان را دوباره در محلش می کارد و در طولانی مدت دندان قابل نگهداری است. نکته طلایی برای نجات دادن جان این دندان، زمان است. اگر شما بتوانید کودک تان را در کمتر از 30 دقیقه به یک کلینیک دندانپزشکی برسانید، احتمال اینکه بتوان درمان موفقیت آمیزی برای این دندان انجام داد، بیش از 90 درصد خواهد بود. 
شکستن دندان
سریعاً محل دندان مورد نظر را با سرم فیزیولوژی بشویید. یک کیسه حاوی یخ را روی موضع قرار دهید. اگر دندان دارای یک لبه تیز شده است که باعث آزار گونه و زبان می شود، با پارافین یا در صورت امکان موم دندانپزشکی لبه تیز را بپوشانید و به دندانپزشک مراجعه کنید. 
گاز گرفتن زبان یا گونه
یک گاز استریل را برای کنترل خونریزی به مدت 15 تا 20 دقیقه با فشار نگه دارید. پس از قطع کامل خونریزی و ایجاد لخته، محل زخم را با سرم فیزیولوژی بشویید. اگر خونریزی کنترل نشد، یک گاز استریل را با سرم خیسانده و در محل برای مدت 30 دقیقه نگه دارید.

توصیه های دندانپزشکی دوران حاملگی از زبان متخصصان دندانپزشکی

توصیه های دندانپزشکی دوران حاملگی از زبان متخصصان دندانپزشکی

بهترین زمان مشاوره با دندانپزشک برای پذیرش توصیه های پیشگیری، زمانی است که زوجین منتظر فرزند هستند. مشورت در مورد عادات بهداشتی و غذایی و تأثیر الگویی آن بر روی کودک در بهبود سلامت دهان ودندان والدین و کودک هردو مؤثر است. در مشورت قبل از تولد، نسبت به نحوه رویش دندانهای کودک نیز تذکر داده می شود.بارداری در طی دوران زندگی یک دوران ویژه محسوب می گردد و بنابراین شما باید در مورد مراقبت از خود و کودکتان دقت کنید، سلامت دهان شما بخش عمده ای از سلامت عمومی شماست و عادات خوب بهداشت دهانی به پیشگیری از مشکلات دهان در طی بارداری کمک می کند.

 

آیا ارتباطی بین رژیم غذایی من در دوران بارداری و سلامت دهانم وجود دارد؟

مصرف یک رژیم غذایی متعادل جهت تهیه مواد معدنی لازم برای شما و فرزندتان ضروریست. آنچه که شما در طی 9 ماه بارداری می خورید، تکامل فرزند شما و بخصوص دندانهای وی را تحت تاثیر قرار می دهد.تکامل دندانهای فرزند شما در طی ماه سوم تا ششم بارداری شروع می شود و بنابراین مهم است که شما مقدار کافی از مواد مغذی نظیر کلسیم، پروتئین ها، فسفر، ویتامین C,D,A را مصرف کنید. اگر در طی دوران بارداری از میان وعده های غذایی استفاده می کنید، بهتر است از غذاهای حاوی کربوهیدارت که می توانند پوسیدگی دندانی را افزایش دهند، مصرف نکنید. روند پوسیدگی با تشکیل پلاک دندانی که یک لایه چسبنده و قابل مشاهده از باکتریهای مضر است آغاز می شود. این باکتریها مواد قندی و نشاسته را به اسید تبدیل می کنند و این اسید مینای دندان را تخریب می کند. هر چه این مواد قندی بمدت طولانی تری در مجاورت دندانهای شما قرار گیرند، حملات اسیدی طولانی تر خواهد بود و بدنبال آن پوسیدگی های دندانی ایجاد می شوند. بنابراین سعی کنید از رژیم غذایی حاوی حبوبات، میوه و سبزیجات گوشت و مواد پروتئینی و شیر و فرآورده های آن استفاده کنید.

آیا در طی دوران بارداری کلسیم از دندانها برداشته می شود؟

کلسیم مورد نیاز فرزندتان توسط رژیم غذایی شما فراهم می شود نه دندانهایتان. اگر کلسیم رژیم غذایی کافی نباشد بدن شما این ماده را از ذخائر بدن تامین می کند. کلسیم در دندانها به شکل کریستال های پایدار وجود دارد و بنابراین بدن قادر نیست آنرا برای تامین نیاز به کلسیم بردارد ولی کلسیم از استخوانها بسادگی برداشته می شود تا نیاز بدن را به این ماده تامین کند. بنابراین در طی بارداری مصرف فراورده های لبنی که منبع اصلی کلسیم هستند را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

بارداری و تاثیر آن بر روی لثه ها:

در طی بارداری، میزان هورمونهای بدن شما بنحو قابل توجهی افزایش می یابد. التهاب لثه ها بخصوص در طی ماه 2 تا 8 بارداری شایع است و می تواند منجر به لثه های قرمز و حساس شود که تمایل به خونریزی در حین مسواک زدن دارند. در صورت رعایت بهداشت دهان ، لثه ها سلامت خود را در طی دوران بارداری از دست نمی دهند. بنابراین برای پیشگیری از این مشکل تمیز کردن دندانها بطور منظم در طی سه ماهه دوم و اوایل سه ماهه سوم را توصیه می کنیم.

بهترین زمان جهت انجام اعمال دندانپزشکی کدامست؟

توصیه ما این است: قبل از تصمیم برای بارداری جهت آموزش بهداشت و اصول تغذیه در دوران بارداری و نیز انجام درمان های دندانپزشکی مورد نیاز به دندانپزشک خود مراجعه کنید. زمان مناسب در طی دوران بارداری جهت انجام اعمال دندانپزشکی انتخابی، سه ماهه دوم بارداری است. درمان مشکلات دهانی و حذف مشکلات احتمالی که ممکن است در ماههای بعد رخ دهند باید در طی این سه ماه انجام شود. اوایل سه ماهه سوم نیز هنوز زمان خوبی جهت مراقبتهای معمول دندانپزشکی است و بعد از اواسط سه ماهه سوم بهتر است درمانهای انتخابی (و نه اورژانس) تا بعد از زایمان به تاخیر افتد.

بارداری و رادیوگرافی های دندانپزشکی

 رادیوگرافی جهت انجام درمانهای انتخابی و یا اورژانس دندانپزشکی ممکن است در حین بارداری مورد نیاز باشد. عفونتهای دندانی درمان نشده می تواند برای جنین خطرساز باشد و بنابراین برای تامین سلامت مادر و کودک نیاز به درمانهای اورژانس دندانپزشکی است. پرتو ناشی از اشعه X دندانپزشکی بسیار ناچیز است ولی با این وجود برای کاهش میزان قرار گرفتن در معرض اشعه باید هر گونه احتیاطی بعمل آورد. پوششهای سربی، شکم را در مقابل اشعه محافظت می کند و هر گاه رادیوگرافی در دوران بارداری مورد نیاز باشد، باید مورد استفاده قرار گیرند. گردنبندهای سربی می توانند مانع از رسیدن اشعه به غده تیروئید گردند و باید تا حد امکان بخصوص در مورد خانمهای باردار و بچه ها مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین رادیوگرافی های دندانی در طی دوران بارداری و شیردهی با رعایت اصول حفاظت از اشعه ، با تعداد کم و در موارد لزوم ، بدون خطر می باشد.

چطور می توانم سلامت دهانم را در طی دوران بارداری حفظ کنم؟

جهت کمک به پیشگیری از پوسیدگی دندانی و بیماریهای پریودنتال، دندانهایتان را دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید تا پلاکها حذف شوند و نواحی بین دندانی را با استفاده از نخ دندان حداقل روزی یکبار تمیز کنید. از دندانپزشک خود بخواهید تا شیوه صحیح استفاده از مسواک و نخ دندان را به شما آموزش دهد

توصیه های مفید به دانشجویان دندانپزشکی در رابطه با نحوه بیحسی دندانها

توصیه های مفید به دانشجویان دندانپزشکی در رابطه با نحوه بیحسی دندانها

تزریق داروی بی حسی باید بدون درد و تروما انجام شود، اما معمولا بیماران دندان پزشکی تجربه های دردناک و ناخوشایندی از دریافت بی حسی دارند. ترس از تجربه دوباره این درد، گاه افراد را سال ها از دندان پزشکی گریزان می کند یا عاقبت کارشان پس از دریافت بی حسی به یکی از اورژانس های دندان پزشکی مانند سنکوپ وازودپرسور (از هوش رفتن) می انجامد...
دانشجویان دندان پزشکی معمولا انجام اولین تزریق بی حسی را در دانشگاه و روی همکلاسان خود تجربه می کنند. تجربه دریافت بی حسی برای اکثر آنها با تجربه تزریقات دردآوری که در گذشته در مطب دندان پزشکی داشته اند کاملا متفاوت است. چرا بین تزریقی که یک دانشجوی مبتدی انجام می دهد و تزریقات دندان پزشکان باتجربه از نظر ایجاد درد تفاوت وجود دارد؟ اغلب اوقات میزان آسیب ناشی از تزریق داروی بی حسی با خروج دندان پزشک از محیط دانشگاه افزایش می یابد. شاید دندان پزشکان در گذر ایام برخی نکات کلیدی تزریق بدون درد را از یاد می برند یا حس همدردی خود با بیمار را از دست می دهند. اگر دندان پزشک واقعا اعتقاد داشته باشد تزریق داروی بی حسی نباید دردناک باشد، می تواند تکنیک تزریق بی حسی خود را به نحوی تغییر دهد که اعمال آسیب رسان برای بیمار درد کمتری داشته باشد. شاید مرور آموخته های دوران تحصیل به همکاران دندان پزشک کمک کند تا تزریق داروی بی حسی را با درد و آسیب بافتی کمتری انجام دهند:
?) از سوزن تیز استفاده کنید: معمولا تیزی سوزن های تزریق با هربار استفاده کاهش می یابد آنچنان که دندان پزشک در سومین یا چهارمین استفاده می تواند مقاومت بافتی نسبت به ورود سوزن را حس کند. پس اگر بیمار نیازمند دریافت تزریق های متعدد بود، در تزریق های دوباره یا چندباره سوزن را عوض کنید.
?) جریان یافتن محلول بی حسی را کنترل کنید: پس از قرار دادن کارتریج بی حسی در سرنگ تزریق، چند قطره از محلول بی حسی را از کارتریج خارج کنید تا از درست قرار گرفتن آن در سرنگ مطمئن شوید.
?) کارتریج و سوزن تزریق هم دمای محیط باشند: اگر کارتریج در دمای اتاق نگهداری شود بیمار بی حسی موضعی کاملی را دریافت خواهد کرد و فرقی میان اتاق سرد و گرم وجود ندارد؛ پس لزومی به گرم کردن کارتریج نیست حتی ممکن است تزریق کارپول گرم شده موجب ناراحتی بیمار شود، اما با گرم کردن سرنگ می توان حس برخورد جسم فلزی سرد با پوست بیمار را از بین برد. نگه داشتن سرنگ به مدت نیم دقیقه در کف دست می تواند کارساز باشد.
?) بیمار را در موقعیت صحیح قرار دهید: در صورت وجود اضطراب، جریان خون بیشتر به سمت عضلات مخطط هدایت می شود. به علت عدم فعالیت عضلانی حجم بالایی از خون در عضلات مخطط باقی می ماند. کاهش بازگشت وریدی خون به قلب و کاهش پمپاژ خون به سمت مغز زمینه ساز بروز نشانه های سنکوپ ( احساس سبکی سر، سرگیجه، تاکی کاردی و ضربان قلب) می شود. ادامه این حالت باعث کاهش حجم خون مغزی و بی هوشی بیمار می شود. توصیه پیشگیرانه تغییر وضعیت بیمار حین تزریق است؛ به شکلی که سر و قلب بیمار موازی زمین و پاها اندکی بالاتر قرار گیرند. بااین حال وضعیت بیمار ممکن است بر اساس نظر دندان پزشک و روش تزریق بی حسی تغییر کند.
?) از بی حسی سطحی استفاده کنید: بی حسی موضعی ضخامت یک تا دو میلی متر از کام را که از قضا در برابر تزریق بسیار حساس است را بی حس می کند؛ به شرطی که دست کم یک دقیقه تداوم یابد، اما حداکثر تماس بعد از دو دقیقه حاصل می شود.
?) با بیمار ارتباط کلامی برقرار کنید: حین انجام تزریق با بیمار صحبت کنید. از کلمات مثبت اسفاده کنید تا بینش مثبتی در او ایجاد شود. مثلا «من از بی حسی موضعی استفاده می کنم تا ادامه کار راحت تر باشد» یا «من انتظار ندارم شما چیزی احساس کنید.» از جمله های با بار منفی نظیر «آسیبی به شما نمی رسد» استفاده نکنید، چون بیمار فقط کلمه آسیب را می شنود و به بقیه جمله توجه نمی کند. از کلماتی که ترس کمتری دارند استفاده کنید. مثلا در عوض کلمه «انجام تزریق» بگویید «ایجاد بی حسی موضعی».
?) برای دستتان از تکیه گاه استفاده کنید: هنگام انجام تزریق دست باید بدون لرزش باشد تا احتمال حرکت و جراحت غیرارادی کاهش یابد. اگر انگشتان بلندی دارید می توانید از صورت بیمار به عنوان تکیه گاه دستتان استفاده کنید و اگر انگشتان تان کوتاه است به آرنج خود تکیه دهید. برای کنترل بهتر سرنگ کف دست باید به سمت بالا باشد و سرنگ با انگشت سبابه حمایت شود. معمولا افزایش تجربه و اعتماد به نفس دندان پزشکان آنها را به سمت تزریق بدون تکیه دادن دست سوق می دهد.
?) مخاط را بکشید: مخاط باید در محل ورود سوزن کشیده شود تا حداقل مقاومت نسبت به ورود سوزن در مخاط ایجاد شود. در غیر این صورت نسج نرم حین ورود سوزن پاره می شود و حین و پس از انجام تزریق ناراحتی ایجاد می کند. روش هایی نظیر تکان دادن لب یا فشردن جسمی نظیر دسته آینه در محل تزریق، می تواند بیمار را گمراه کند و از درد و استرس حین تزریق بکاهد.
?) سوزن را از میدان دید بیمار خارج کنید: دیدن سرنگ بی حسی حتی در افراد بزرگسال نیز ایجاد اضطراب می کند. سرنگ را می توانید از بالای سر بیمار یا پایین تر از دید بیمار از دست پرستار بگیرید تا بیمار آن را نبیند.
??) چند قطره از داروی بی حسی را تزریق کنید: همزمان با ورود سوزن به مخاط، چند قطره داروی بی حسی را تزریق کنید. پس از دو تا سه ثانیه مکث، سوزن را به محل اصلی تزریق هدایت کنید. در این حین تزریق داروی بی حسی کاملا غیر ضروری است، چون درد میان مخاط سطحی و موکوپریوست کمتر منتقل می شود. حین تزریق بلاک، پیش از رسیدن به پریوست چند قطره دیگر تزریق کنید، چون پریوست دارای اعصاب فراوانی است و تماس سوزن با آن ایجاد درد می کند. دانستن زمان مناسب تزریق نیازمند تجربه است. میزان نفود سوزن در بافت نرم هر بیمار متفاوت است و ممکن است سوزن به طور ناآگاهانه با پریوست برخورد کند بااین حال دندان پزشک به مرور با تکیه بر حس لامسه خود می آموزد تراکم بافتی با افزایش نفوذ سوزن و نزدیک شدن به استخوان به مقدار ناچیزی افزایش می یابد.
??) دارو را آهسته تزریق کنید: تزریق سریع موجب آسیب بافتی و افزایش احتمال بروز واکنش منفی نسبت به دارو می شود. زمان منطقی برای تزریق یک کارتریج بی حسی ?? ثانیه است.
??) سرنگ را آرام خارج کنید.
??) بیمار را زیر نظر داشته باشید.
بیشتر واکنش های منفی نسبت به تزریق داروی بی حسی حین تزریق یا پنج دقیقه بعد از آن روی می دهند. پس تا زمان شروع اثر دارو خود یا پرستارتان بیمار را زیر نظر داشته باشید.

توصیه های مهم برای دیابتی ها هنگام انجام کار دندانپزشکی

 

توصیه های مهم برای دیابتی ها هنگام انجام کار دندانپزشکی

نوشته :دکتر آتس سا پاک فطرت(استادیار دانشکده دندانپزشکی مشهد)دیابت یکی از مهمترین بیماری های متابولیک از لحاظ شیوع و بروز تظاهرات دهانی است و اهمیت فوق العاده برای دندان پزشکان به جهت رعایت ملاحظات دندان پزشکی خاص هنگام درمان و حتی تشخیص زودرس این بیماری دارد.
در مجموع مهمترین نکاتی که برای یک دندان پزشک در برخورد با بیماران دیابتی شناخته شده؛ حایز اهمیت است عبارتند از: تظا هرات دهانی دیابت مثل: عفونت بافت نرم اطراف دندان به درمان، ریسک بالای عفونت و تاخیر در ترمیم و احتمال وقوع اورژانس های مهم در مطب دندانپزشکی است.
نقش دندان پزشک علاوه برتشخیص و درمان تظاهرات دهانی، آشنایی با اورژانس ها، وشناسایی بیماران تشخیص داده نشده دیابتی است که بالاترین ریسک را در انجام درمان دندان پزشکی دارند.
بنابراین به نظر می رسد که تشکیل پرونده به صورت مرسوم و سوال از ابتلا به دیابت هنگام اخذ تاریخچه در این مورد خاص مشکل گشا نیست، چون بسیاری از بیماران دیابتی با وجود بروز عوارض دیررس دیابت و حتی بعد از آن متوجه مشکل خود نیستند. مهم ترین راهکار برای جبران این چالش و پیامد های آن، آموزش دندان پزشکان برای تشخیص سریع و غربالگری بیماری دیابت از طریق اخذ تاریخچه مناسب و معاینه کامل دهانی است.
در معاینه بالینی توجه به یافته های دهانی مثل عفونت قارچی، سوزش دهان، عفونت مقاوم بافت نرم اطراف دندان به درمان های رایج و به صورت نادر بروز عفونت های غیر معمول فرصت طلب در حفره دهان بسیار حایز اهمیت است و لذا در این شرایط هنگام اخذ تاریخچه تاکید بر سوال کردن از سایر علایم و نشانه های دیابت و در صورت نیاز درخواست آزمایش به خصوص در مورد افرادی که ریسک فاکتور دیابت را دارند با وسواس بیشتر بسیار حایز اهمیت است.
لازم به تاکید است که سوال از علایم کلیدی دیابتی همیشه کفایت نمی کند چون در دیابت نوع دو این علایم غیر شایع بوده اما گاهی علایم دیگر مثل کاهش یا افزایش وزن، اشکالات بینایی و یا عفونت های ماندگار و فرصت طلب پوستی بیشتر کمک کننده بوده و نیاز است که دندان پزشکان آگاهی کافی از آن ها داشته باشند.
عفونت های قارچی دهان اغلب مشخصه سیستم ایمنی تضعیف شده و یا بیماری های سیستمیکی هستند که باعث سرکوب عملکرد ایمنی فرد شده است که درچنین مواردی دندان پزشک لازم است دیابت را نیز مد نظر قرار دهد.
در نهایت در صورتی که شک و ظن قوی بالینی وجود داشته باشد؛ نیاز به استفاده از پاراکلینیک به خصوص تقاضای تست قند ناشتا یاFPG می باشد که تست مناسب غربالگری این بیماری است و باید مشاوره پزشکی در اسرع وقت انجام شود.
اما مسلم است درخواست تست قند ناشتا زمانی از طرف دندان پزشک الزامی است که علایم ونشانه های دیابت حضور دارند و یا ریسک فاکتورهای آن در تاریخچه وجود دارد؛ اما بیمار از آن اطلاعی ندارد و یا بیمار شناخته شده دیابتی است که باید قبل از درمان دندان پزشکی نحوه کنترل بیماری او مشخص شود.
 ریسک فاکتورها عبارتند از:
 سابقه فامیلی
 چاقی
 سن بالای 45 سال
 قومیت و نژاد
 IGT (عدم تحمل گلوکز)
 سابقه دیابت حاملگی و نوزاد بالای 4 کیلوگرم
 فشار خون بالای 90/140
 تری گلیسیرید بیشتر از 250 و کلسترول نوع خوب بیشتر از 35
باید تاکید کرد درصورتی که قند ناشتا بالای 126 و یا قند تصادفی بالای 200 باشد ارجاع بیمار به پزشک الزامی است.
توجه به این نکته ضروری است که رعایت ملاحظات دندان پزشکی باید با لحاظ این مسئله باشد که بیمار دیابتی به علت تغییرات عروقی می تواند دارای عوارض مهمی مثل مشکلات قلبی، عروقی، پرفشاری خون، درگیری کلیه و نوروپاتی ها نیز باشد که مسلم است هر کدام از آن ها نیز در صورت اثبات؛ ملاحظات خاصی را طلب می کند. کاهش مقاومت به عفونت در دیابت کنترل نشده نیز باعث دستکاری هر چند مختصر منجر به عفونت های وسیع و پیش بینی نشده می شود که اغلب کنترل آن مشکل می باشد.
یک گزینه مهم دیگر که در دیابت از نظر دندان پزشکی حایز اهمیت است توجه به اورژانس های پزشکی است که می تواند عوارض مغزی ماندگار داشته باشد.
توجه به علایمی مثل: سردرد، تعریق، لرزش، عصبانیت، عدم آگاهی از زمان ومکان، عدم همکاری هنگام درمان به خصوص در بیمارانی که تحت درمان با انسولین هستند؛ بسیار مهم و باید بلافاصله در صورت هوشیاری محلول قندی به بیمار داد و یا با تزریق سرم قندی یا گلوکاگون درمان ابتدایی انجام و بیمار به بیمارستان منتقل شود. گرچه احتمال وقوع کمای دیابتی کمتراست؛ اما تنفس سریع، افت فشار، تکرر ادرار نیز نشان بالا رفتن قند خون می باشد.
اما آنچه باید به آن تاکید شود این است که رعایت اصول استاندارد هنگام اخذ تاریخچه و معاینه بالینی معمولا از بروز این حوادث پیشگیری کرده و یا احتمال آن را بسیار کاهش می دهد.
در مجموع ملاحظات دندان پزشکی را می توان به صورت زیر خلاصه کرد:
1- نخست به منظور غربالگری، تشخیص و به خصوص تعیین ریسک خطر بیمار دیابتی در هنگام اخذ تاریخچه باید به یک سری سوالات پاسخ داده شود: نوع و شدت دیابت، نحوه درمان، سابقه حملات به علت افزایش یا کاهش قند خون، آخرین ویزیت پزشک، میزان آخرین تست قند خون، آیا سابقه بستری در بیمارستان به جهت وقوع اورژانس مربوط به دیابت را داشته است یا خیر.
مجموعه پاسخ های این پرسش هاست که نوع ملاحظات دندان پزشکی و ریسک خطر درمانی را با توجه به ارزیابی شدت بیماری و میزان کنترل آن را مشخص می کند.
سئو الات مهم در هنگام اخذ تاریخچه از بیمار دیابتیک شناخته شده:
آیا شما مبتلا به دیابت هستید؟
چه داروهایی مصرف می کنید؟
 آیا شما تحت درمان پزشک می باشید؟

سئوالات برای تعیین شدت بیماری و درجه کنترل آن: اولین بار چه زمانی تشخیص دیابت شما داده شد؟
 در آخرین اندازه گیری؛ میزان قند خون شما چقدر بوده است؟
میزان معمول قند خون شما چقدر است؟
 درمان دیابت شما چگونه انجام می شود؟
 هرچند وقت یک بار دچار شوک انسولینی می شوید؟
 در هر تزریق چه میزان انسولین دریافت می کنید و هر چند وقت یک بار انسولین تزریق می کنید؟
 آیا خود شما آزمایش قند ادرار انجام می دهید؟
 از آخرین مراجعه شما به پزشک چه مدت گذشته است؟
 ایا در حال حاضر هیچ علامتی از دیابت دارید؟

2- در صورتی که تشخیص داده شد بیمار مبتلا به دیابت نیست اما جزو افراد با خطر بالای ابتلا به دیابت است و یا به جهت یکسری علایم و نشانه ها مشکوک به دیابت باشد، بیمار برای بررسی قند خون ارجاع می شود. اصولاً در صورتی که بیمار مبتلا به دیابت نیاز به درمان دندان پزشکی دارد؛ تعیین قند خون ناشتا و یا قند اتفاقی با گلوکو متر(دستگاه تست قند خون) در مطب برای ارزیابی وضعیت بیمار کمک کننده است.
3- یک نکته مهم که در ارزیابی بیمار تحت درمان انسولین باید به آن توجه شود؛ نوع انسولین مصرفی و زمان دریافت آن است. از آن جا که یک عامل مهم برای جلوگیری از شوک ناشی از کاهش قند خون اطمینان از مصرف وعده غذایی معمول؛ علاوه بر دریافت انسولین و ترجیحاً انجام درمان دندان پزشکی در زمانی به غیر از اوج اثر انسولین است. بنابراین حداقل دندان پزشک باید طول اثر انسولین ها و میزان و زمان دریافت انسولین بیمار را بداند. حتی در بیمارانی که داروهای خوراکی مصرف می کنند؛ ریسک ابتلا به شوک ناشی از کاهش قند خون وابسته به نوع دارو متفاوت است و نیاز مند اطلاع دندان پزشک از آن است.

مراقبت های لازم بعد از عمل جراحی دندان

مراقبت های لازم بعد از عمل جراحی دندان

- تکه گاز گذاشته شده بر محل دندان کشیده شده را به مدت حداقل نیم ساعت با فشار ملایم فک در دهان نگهدارید.

 - به علت طولانی بودن زمان بیحسی (معمولاً 4-3 ساعت) و بیحس بودن بافتهای نرم اطراف دندان، مواظب باشید لب، گونه یا زبان گاز گرفته نشود.

 - از شستشوی دهان در روز جراحی خودداری نمائید و از مک زدن و خالی کردن مکرر آب دهان اجتناب نمائید.

- از روز دوم دهان را به آرامی با سرم نمکی شستشو یا آب نمک رقیق شده و یا محلول ضد عفونی تجویز شده، بعد از هر وعده غذا و در ساعات بیداری، هر سه ساعت شستشو دهید.

- مقداری نشت خونابه به مدت چندین ساعت بعد از جراحی دهان طبیعی است. در صورت بروز خونریزی تکه ای گاز استریل بر موضع قرار داده و با فشار ملایم دندانهای مقابل بر روی آن به مدت 30 دقیقه نگهدارید. در صورت ادامه خونریزی این عمل را تکرار نموده و از تعویض گاز با فاصله های زمانی کمتراز 30 دقیقه خودداری نمائید.

- بعد از انجام جراحی بر روی جراحت داخل دهان قشر خاکستری رنگی ممکن است دیده شود و دهان تا چند روز بدطعم و بوی نامطبوعی دارد. این حالات طبیعی بوده و نشانگر وجود عفونت نمی باشد.

 - روز اول رژیم غذایی مایع یا نرم ولرم یا سرد داشته باشید و از روز بعد در صورت عدم ناراحتی از غذاهای معمولی می توانید استفاده کنید (با طرف دیگر فک غذا جویده شود). صرف مایعات و غذاهای کافی و مقوی بعد از جراحی ضروری بوده و در التیام و بهبودی شما تأثیر بسزایی دارد. مراقب باشید از فشار مستقیم لقمه غذایی بر روی ناحیه بخیه زده شده تا یک هفته اجتناب شود.

- تورم و درد بعد از جراحی قابل انتظار است. کاربرد کمپرس سرد(کیسه یخ) از خارج دهان، بعد از جراحی و ادامه آن در روز اول (متناوباً) در کاهش تورم مؤثر است.

- حداکثر تورم در مدت 48-24 ساعت بعد از جراحی بوجود می آید که سپس تدریجاً کاهش یافته و طی 10-7 روز از بین می رود.

- گاهی اوقات بعد از کشیده شدن دندان، لخته خونی از حفره دندان کشیده شده جدا شده و عارضه ای بوجود می آید که اصطلاحاً درای ساکت (حفره خشک) نامیده می شود. این عارضه چند روز بعد از درآمدن لخته ایجاد شده و درد نسبتاً شدیدی دارد. در صورت حادث شدن این عارضه با کلینیک تماس بگیرید.

- بعد از جراحی تا چند روز از کشیدن سیگار و پیپ و استفاده از نی برای نوشیدن مایعات خودداری نمائید.

- قرار دادن دو بالش در زیر سر به هنگام استراحت توصیه می گردد.

- مسواک زدن دندانها از روز بعد از جراحی بدون اشکال بوده و دقت نمائید به مدت یک هفته از مسواک زدن مستقیم بخیه ها خودداری شود.

- یک هفته بعد از عمل جراحی جهت کشیدن نخ های بخیه به کلینیک مراجعه نمائید.

مراقبت های بعد از کشیدن دندان

مراقبت های بعد از کشیدن دندان

وقتی شما دندانی داریدکه باید کشیده شود، دندانپزشک ابتدا ناحیه را کاملاً بی حس می نماید تا شما احساس ناراحتی ننمائید. پس از کشیدن دندان، دندانپزشک به شما می گوید که چه رژیم غذایی را باید رعایت کنید. در اغلب موارد میزان خونریزی نرمال است. از هر چیزی که ممکن است مانع بهبودی طبیعی شود، خودداری کنید. معمولاً بهتر است تا 24 ساعت، سیگار نکشید.دهانتان را به شدت با آب نشوئید و از نی برای نوشیدن مایعات استفاده نکنید. این کارها باعث جابجا شدن لخته و تأخیر در بهبود می شود. در چند روز اول، اگر شما باید دهانتان را با آب بشوئید، این کار را به آرامی انجام دهید. برای پیشگیری از بروز تورم در ناحیه، یک پارچه سرد یا کیف یخ را در روی ناحیه قرار دهید. در مورد داروهایی که برای کنترل درد می توانیداستفاده نمائید، از دندانپزشکتان سؤال کنید. شما می توانیدسایر دندانها را مطابق معمول مسواک زده و نخ بکشید، ولی دندان مجاور دندان کشیده شده را تمیز نکنید.

مراقبت های بعد از کشیدن دندان

- تکه گاز گذاشته شده بر محل دندان کشیده شده را به مدت حداقل نیم ساعت با فشار ملایم فک در دهان نگهدارید.

- از مک زدن و خالی نمودن مکررآب دهان خودداری کنید.

- از خوردن اغذیه سفت و نوشیدنی های داغ در روز اول اجتناب نمائید.

- از کشیدن سیگار و پیپ و استفاده از نی برای نوشیدن مایعات تا چند روز خودداری نمائید.

- شب اول آن ناحیه مسواک نشود.

 - از روز دوم باآب و نمک رقیق ولرم و یا محلول شستشوی نمکی روزانه چند بار دهان را به آرامی و بدون پمپاژ نمودن شستشو دهید.

 - خروج و نشست مقداری خونابه از محل دندان کشیده شده به مدت 2-1 روز طبیعی بوده ونیازی به ویزیت دندانپزشکی ندارد.

- در صورت عارض شدن خونریزی در منزل، یک تکه گاز استریل مرطوب شده را بر روی محل دندان کشیده شده گذاشته و با فشار ملایم دهان را ببندید و ضمناً از بیرون دهان، کمپرس سرد (کیسه یخ) نمائید.

 - در صورتی که خونریزی شدید و غیر قابل کنترل باشد به کلینیک مراجعه نموده و از گذاشتن داروها و مواد محتلف بر موضع اجتناب نمائید.

 - در صورت عارض شدن درد از استامینوفن استفاده نمائید و از مصرف داروهای مسکن ضد التهابی مثل آسپرین و بروفن به علت اینکه خاصیت ضدانعقادی دارند، خودداری نمائید.

 - در صورت بروز تورم و عفونت با کلینیک تماس بگیرید.

 - توجه داشته باشید به علت طولانی بودن زمان بیحسی( معمولاً 4-3 ساعت) و بیحس بودن بافتهای نرم اطراف دندان، لب، گونه یا زبان گاز گرفته نشود.

 - گاهی اوقات به علت درآمدن لخته خون از حفره دندان کشیده شده، عارضه ای بوجود می آید که اصطلاحاً درای ساکت (حفره خشک) نامیده میشود. این عارضه درد نسبتاً شدیدی داشته و بعد از 3-2 روز بوجود می آید. در صورت بروز آن به کلینیک مراجعه نمائید.

- دهان تا چند روز بعد از کشیدن دندان بد طعم بوده و بوی نامطبوعی دارد که طبیعی بوده و نشانه وجود عفونت نمی باشد.

ضرورت سفید کردن دندانها در یک نگاه

 ضرورت سفید کردن دندانها در یک نگاه

بسیاری از مردم از بدرنگی دندانهایشان رنج می برند و بسیاری نیز مایلند که دندانهای سفیدتری داشته باشند. رنگ دندان متناسب با رنگ پوست می باشد. دندانهای سیاهپوستان بسیار سفید بنظر می آیند که در واقع اینطور نیست و زمینه تیره و سیاه پوست آنها ایجاد خطای دید نموده و باعث می شود که دندانهایشان سفیدتر دیده شوند. معذالک بسیاری از مردم دندانهای تیره تری دارند که با رنگ پوستشان متناسب نمی باشد و ممکن است این تیرگی ژنی بوده و یا بطور اکتسابی بوجود آمده باشد. عوامل متعددی در بروز بدرنگی دندان موثرند. با پیشرفت سن رنگ دندانها تیره تر می گردد. مصرف بعضی از داروها مثل تتراسایکلین ها در زمان حاملگی و در کودکی رنگ دندانها را تغییر می دهد، زیرا که این داروها تمایل به ترکیب با انساج سخت بدن دارد. مصرف دخانیات و مواد غذایی رنگی باعث تغییر رنگ خارجی دندان می گردد. بیماریهایی مثل اریتروبلاستوز، هماتوپورفیریا و آلکاپتونوری از عوامل بدرنگی دندان می باشند. مسمومیت با فلوراید (فلوروزیس) و برخی از اختلالات و نواقص تکاملی و اکتسابی در مینا و عاج نیز در تغییر رنگ دندان مؤثرند. از دیگر موارد تغییر دهنده رنگ دندانها می توان از ضربه به دندان و خونریزی داخلی آن و برخی از معالجه عصب ها نام برد.

از چه موادی برای سفید کردن دندان زنده استفاده می شود؟بطور معمول از دو ماده هیدروژن پراکساید(آب اکسیژنه) و کاربامایدپراکساید استفاده می شود که بصورت ژل تهیه شده و در سرنگ هایی پلاستیکی به بازار عرضه میشوند.

آیا برای استفاده از این مواد به وسایل خاصی احتیاج هست؟
بله، دندانپزشک از دندانها قالب گیری بعمل آورده و یک قاشقک نرم از جنس پلاستیک های نرم و شفاف که دندانها را در بر می گیرد می سازد. ماده سفیدکننده فقط بر روی سطوح و دندانهایی در قاشقک مالیده می شود که در معرض دید بوده و احتیاج به سفیدتر شدن دارند.

چه مراقبت هایی در طول درمان لازم است؟
هرکارخانه سازنده ای بروشور حاوی اطلاعات و دستورات را ضمیمه کرده است. مراقبت هایی که عمومیت داشته و بیماران باید رعایت کنند عبارتند از: 
- از قاشقک سفید کننده برای هر دو فک همزمان استفاده نشود، چونکه این عمل برای بیمار مزاحمت ایجاد نموده و بهتر است نیز بیمار دندانهای یک فک را در ابتدا سفید نموده و مؤثر بودن آن را در قیاس با دندانهای فک مقابل مشاهده کند. 
- از ژل سفید کننده فقط برای سطوح بیرونی و یا دندانهایی که در صحبت کردن و یا خندیدن به چشم می آیند استفاده شود.
- از مقدار تجویز شده تجاوز نشود و اینطور نیست که با مصرف بیشتر، دندانها بیشتر و یا زودتر سفید شوند. 
- در مواقعی که قاشقک حاوی ژل سفیدکننده در دهان قرار دارد از مصرف مایعات و یا غذاها خودداری شود.
- زمان تجویز شده، دقیقاً رعایت شود. 
- از فشردن قاشقک حاوی ژل با فشار دندانهای فک مقابل و یا با دست اجتناب شود. 
- در طول دوره درمان از خوردن و آشامیدن مواد غذایی رنگی مثل قهوه، چای، انواع کولاها، سبزی و انواع سس های رنگی امتناع شود.
- سیگار نکشید و از خوردن و آشامیدن میوه های ترش و اسیدی مثل مرکبات و تنقلاتی مثل لواشک، تمرهندی، قره قوروت و ... خودداری شود. 
- از همه مهمتر قبل از استفاده دندانها را بخوبی مسواک زده و با نخ نیز تمیز نمائید.

آیا استفاده از مواد سفید کننده دندان ضرر دارد؟ دو ماده ای که بطور رایج استفاده می شوندموادی هستند که سالهاست به عنوان دهانشویه استفاده شده و مورد تأئید جوامع دندانپزشکی می باشند. ولی مصرف آنها، گاهاً ممکن است عوارضی چون حساسیت به دارو و یا حساس شدن دندانها را بدنبال داشته باشد. در مورد حساسیت به دارو مصرف آن به کلی قطع می گردد ولی در صورت حساس شدن دندان، باید اطلاع داشت که این حساس شدن گذرا بوده و با تمهیداتی که دندانپزشک بکار می برد، برطرف می گردد. معمولاً یکی دو روز فاصله انداختن بین جلسات استفاده، حساسیت دندان را بهبود می بخشد.

مواد سفیدکننده در چه تغییر رنگهایی تجویز می گردد؟
برخی از ضایعات و نواقص دندانی مثل بد ساخته شدن مینا و عاج به آن جواب نداده و نیاز به درمانهای تکمیلی مثل لامینیت دارند. دندانهایی که بسیار حساس می باشند نیز کاندید خوبی نمی باشند و در زنان باردار و شیرده نیز توصیه نمی گردند. از نظر نوع رنگ دندانهایی که رنگشان در گزوه زرد و نارنجی و قهوه ای است، به درمان بهتر پاسخ داده و دندانهایی که رنگ زمینه ای آنها خاکستری یا آبی است در برابر درمان مقاومت داشته و نیاز به درمانهای تکمیلی مثل لامینیت و روکش های چینی دارند.

آیا استفاده از مواد سفیدکننده بدون تجویز پزشک مجاز است؟
استفاده از این مواد بدون نظر و تجویز دندانپزشک توصیه نمی گردد و ترکیب شیمیایی و درصد مواد متشکله فعال آنها متفاوت است و برای هر بیماری نحوه مصرف و مقدار مواد مورد نیاز فرق می کند.

قبل از درمان چه مواردی باید رعایت شود؟دندانپزشک با معاینه دندانها پرکردگی هایی را که ترک و نشتی دارند شناسایی و مجدداً ترمیم می نماید. ضمناً دندانهای پوسیده نیز باید ترمیم شوند. اگر قرار است ترمیمی زیبایی و یا روکش چینی و همرنگ با دندان صورت گیرد، این درمانها در جهت هماهنگی رنگ آنها با دندانهای دیگر به بعد از درمان سفید کردن موکول شوند.

چه مدت طول می کشد تا دندانها سفیدتر شوند؟
مدت درمان بستگی به چند عامل دارد:
- رنگ زمینه ای دندان و میزان تیرگی آن
- همکاری بیمار و زمان استفاده
- نسبت و درصد ماده فعال ژل سفیدکننده

فلوروزیس دندانی را جدی بگیرید

فلوروزیس دندانی را جدی بگیرید

یک کودک در طی سالیانی که دندانها تشکیل می شوند و تکامل می یابند اگر فلوراید زیادی دریافت کرده باشد ممکن است دچار نقصی در مینای دندان شود که فلوروزیس نامیده می شود. مصرف مقدار زیاد فلوراید خوراکی می تواند روی مینای دندان ایجاد نقص و آسیب نماید.

چگونه کودکی مبتلا به فلوروزیس مینای می شود؟
با خوردن مقادیر زیاد از حد فلوراید با توجه به سن و وزن کودک در طی سالیانی که دندانها تشکیل و تکامل می یابند ممکن است فلوروزیس ایجاد شود. مصرف اضافی فلوراید ممکن است به طرق مختلف اتفاق بیفتد: نخست اینکه، آب شرب شهر دارای فلوراید باشد یعنی فلوراید به آن افزوده شده باشد و کودک نیز فرآورده فلورایدی استفاده کند. سوم اینکه، کودکان ممکن است مقدار زیادی خمیر دندان فلورایدی استفاده کرده و آن را به هنگام مسواک زدن ببلعند.

چگونه می توان از فلوروزیس جلوگیری کرد؟
قدم اول، مشاوره با دندانپزشک اطفال می باشد. وی از مقدار فلوراید آب آشامیدنی مطلع بوده و در صورتیکه بچه ای نیاز به فلوراید اضافی داشته باشد مقدار و نحوه مصرف را تعیین می کند. قدم دوم، مشاهده مقدار مصرف خمیر دندان می باشد. کلاً مقدار کمی خمیر دندان باید بر مسواک گذاشته شود. به بچه یاد بدهید که خمیر دندان را نخورد و بعد از شستن دندانها آب دهان را بیرون بریزد.

با این اوصاف آیا باید مصرف فلوراید را کنار گذاشت؟خیر، فلوراید از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند و نقش مهمی برای داشتن دندانهای سالم و بالتبع داشتن لبخندی پر نشاط برای تمام لحظات عمر ایفا می کند. کودک بایدفلوراید را مصرف کند،اما نه به مقدار خیلی زیاد. با کمک دندانپزشکان فلوراید را می توان به قدر کافی و با خیال راحت مصرف کرد.

آیا فلوروزیس قابل معالجه می باشد؟
فلوراید جزئی از ترکیب دندان می باشد و نمی توان آن را برداشت ولی اگر اثر فلورویس بر دندانهابزرگ و چشمگیر باشد میتوان درمانهای خاص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی آنها را اصلاح نمود. اگر کودک شما از فلوروزیس رنج می برد دندانپزشک اطفال میتواند در مورد روشهای دندانپزشکی که به کمک آن شانس اینکه لبخند و اعتماد بنفس از دست رفته، به کودک شما بازگردانیده شود را به شما توضیح داده و یا اقدام نماید.

تاریخچه رشته دندانپزشکی در ایران

تاریخچه رشته دندانپزشکی در ایران

انتخاب :دکتر رحمت سخنی از مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (ره) ارومیه
در دوره قاجاریه طب ایران به تدریج از سنتی به اروپایی تبدیل گشت و بنظر می‌رسد طب مدرن ایران نیز از مدرسه دارالفنون آغاز شده است. قبل از تأسیس دارالفنون، طب بطور کلی سنتی بوده و درمانها بطور تجربی و بدون پایه علمی با وسایل بسیار ابتدایی و توسط افراد فاقد صلاحیت انجام می‌شد و شاید در حال حاضر هم در برخی نقاط دور افتاده انجام شود.
برای درد دندان، عطارها از داروهای گیاهی) مانند روغن نخود، آب پیاز، شیره انجیر، تریاک و برای رفع آبسه‌های دندانی از صمغ کتیرا و باقلا و آرد گندم سرخ شده در روغن استفاده می‌کردند. کشیدن دندانها توسط دلاکهای حمام و سلمانیها و بدون بی‌حسی به نحوی بسیار دردناک و وحشت آور انجام می‌شده و گاهی سلمانیها این کار را بصورت دوره گرد در محلات انجام می‌دادند. پوسیدگیهای دندانی، دندانهای تغییر رنگ یافته بر اثر ضربه، دندانهای شکسته و فضاهای بی‌دندانی (ناشی از کشیدن دندان) همه توسط روکشهای طلا که توسط زرگرهای ماهر ساخته می‌شد ترمیم می‌گشت. این روکشها را استامپ یا استامپه و یا شارپی می‌نامیدند. شارپی از نام دستگاهی به نام شارپ گرفته شده که این روکشها توسط آن ساخته می‌شد.
دندانپزشکی در دانشگاه تهران تأسیس و افتتاح رسمی دارالفنون تهران در سال 1228 ه.ش توسط امیر کبیر صدر اعظم ناصرالدین شاه انجام شد و سرآغاز معرفی نظام جدید آموزش و از اقدامات مهم فرهنگی کشور می‌باشد. دارالفنون اولین مدرسه دولتی ایران بوده و به کمک استادان اروپایی آموزش رشته‌های مختلف در آن آغاز گشت. رشته پزشکی دارالفنون قبل از تأسیس دانشگاه تهران تنها مرکز آموزش طبابت در ایران بود. در آبانماه سال 1297 شمسی مدرسه طب از مدرسه دارالفنون جدا شد و مرحوم دکتر لقمان الدوله به ریاست آن منصوب گردید.
دانشگاه تهران در عهد رضا شاه تأسیس گردید و نخستین قسمت آن که ساخته شد، تالار تشریح بود که در سال 1313شمسی افتتاح گردید. در سال 1316 کلیه قسمتهای دانشکده طب به ساختمان جدید دانشگاه تهران منتقل شد و شروع بکار نمود. در سال 1335 دو رشته داروسازی و دندانپزشکی که از شعب دانشکده پزشکی بود، بصورت مستقل درآمد. بیمارستان امیر اعلم علاوه بر بخشهای متعدد پزشکی، دارای بخش دندانپزشکی و جراحی فک و صورت ، شامل پرتونگاری و دو درمانگاه عمومی، آموزشی و اطاق عمل بود.
سیر تحولی و رشد دندانپزشکی ایران - از سال 1290 شمسی پرداختن به حرفه‌های طبابت، داروسازی و دندانسازی موکول به تحصیل و دریافت اجازه نامه رسمی از وزارت معارف شد.
- در سال 1300 در تهران تنها 3 نفر دندانپزشک بودند؛ دکتر فالک کوش میلچارسکی (اهل لهستان، دندانپزشک مخصوص رضا شاه) و از تکنسینهای فوق العاده پروتز دندانی دکتر اتکیناشتومپ (تبعه سوئیس، دندانپزشک مخصوص اتابک)، دکتر هارطیون استپانیان (اهل ترکیه و از زمره پزشکان دربار).
- در سال 1307 رضا شاه طی فرمانی دستور تأسیس مدرسه دندانسازی را صادر کرد و دو سال بعد این مدرسه شروع بکار نمود. محل اولیه این مدرسه، در دارالفنون بود و مدیریت فنی آن را دکتر میلچارسکی به عهده داشت.
- در سال 1316 با تاسیس دانشگاه تهران در محل فعلی، مدرسه طب و شعب مربوط به آن به این مکان نقل مکان کردند و شرط ورود به این دانشکده‌ها دارا بودن دیپلم کامل متوسطه تعیین گشت.
- در ادامه شکل گیری دندانپزشکی کشور، در سال 1322 شورای دانشگاه، اطلاق کلمه دندانپزشک بجای طبیب دندانساز و دندانساز بجای مکانیسین دندان را پذیرفت و از سال 1324 گواهینامه رسمی و پروانه اشتغال به کار فارغ التحصیلان دندانپزشکی با عنوان دندانپزشک صادر شد. دوره دانشکده دانشگاه تهران تا سال 1330، 4 سال، از آنسال تا 1348، 5 سال و بعد از آن تاکنون 6 سال بوده است.
- در سال 1355 مدرسه دندانسازی از دانشکده پزشکی مجزا گردید و دانشکده دندانپزشکی نامیده شد. گروههای آموزشی اولیه عبارت بودند از: ارتودنسی، بیماریهای دهان، پروتز، جراحی و دندانپزشکی عملی.
- از سال 1339 عضویت پزشکان و دندانپزشکان در سازمان نظام پزشکی اجباری شد و این سازمان مرجع رسیدگی به تخلفات و شکایات در رابطه با امور پزشکی و دندانپزشکی قرار گرفت. در رأس آن هیأت مدیره سازمان قرار دارد که تعداد دندانپزشکان آن دو نفر است.
- در سال تحصیلی 39-1338 آموزشگاه پرستاری دندانپزشکی در مقطع فوق دیپلم با هدف آموزش دستیار دندانپزشک آغاز به کار نمود. اولین نشریه دندانپزشکی کشور «نشریه دانشکده دندانپزشکی دانشگاه تهران» در سال 1336 منتشر شد و بعدها به مجله دانشکده دندانپزشکی تغییر نام یافت.
- در سال 1340 ، چهار کرسی جدید تشخیص پروتز ثابت، جراحی فک و صورت و کالبد شناسی دندان ایجاد شد و در سال 1344 آموزشگاه بهداشت دهان و دندان تأسیس گردید که مدرک آن فوق دیپلم می‌باشد. سرانجام بهره برداری از ساختمان جدید دانشکده در سال 1345 با ظرفیت 200 دانشجو انجام گرفت که دکتر محسن سیاح اولین رئیس آن و این دانشکده، اولین دانشکده دندانپزشکی کشور می‌باشد.
- در سال 1344 در پی احداث دانشگاه ملی ایران، دانشکده دندانپزشکی این دانشگاه بعنوان دومین دانشکده دندانپزشکی کشور کار خود را با 120 دانشجو آغاز کرد. در سال 1346 آموزشگاه تربیت تکنسینهای پروتز دندانی در این دانشکده تأسیس یافت و در سال 1347 آموزشگاه عالی بهداشت دهان و دندان دانشکده شروع به فعالیت کرد. در سال 1361 نام دانشگاه ملی ایران به دانشگاه شهید بهشتی تغییر یافت.
- در سال 1329 کانون دندانپزشکان ایران بوجود آمد که خود بخود بدون اعلام انحلال در سال 1335 منحل شد. سومین مجمع علمی صنفی دندانپزشکی در 24 دیماه 1341 با نام جامعه دندانپزشکان ایران بنیان نهاده شد که چون مبانی مستحکمی داشت، دندانپزشکان ایرانی آن را خانه انگاشتند و در حفظ و بقا و اعتلای آن کوشیدند. این جامعه بعدها به نام جامعه دندانپزشکی ایران تغییر نام داد تا فراگیر همه حرف وابسته به دندانپزشکی باشد.
- پس از دانشکده دندانپزشکی دانشگاه ملی تا سال 1357، تعداد دانشکده‌های دندانپزشکی به 5 عدد افزایش یافت: مشهد 1344 شیراز 1348 اصفهان 1352 . 
-  در سال 1361 جامعه اسلامی دندانپزشکان تشکیل شد و در سال 1369 انجمن دندانپزشکی جمهوری اسلامی ایران را به ثبت رسانده و فعالیت خود را آغاز کردند.
- بالاخره در سال 1375 بین هیأت مدیره انجمن دندانپزشکی ایران و جامعه دندانپزشکی ایران ادغام صورت گرفت و هم اکنون به نام انجمن دندانپزشکی ایران، خانه دندانپزشکان ایرانی می‌باشد.
وضعیت کنونی دندانپزشکی ایران
تا قبل از انقلاب اسلامی، تنها دو دانشکده دندانپزشکی تهران و ملی ایران فقط در 5 رشته ارتودنسی، پریودنتولوژی، بیماریهای دهان و تشخیص، پروتز و جراحی فک و دهان و صورت دوره‌های تخصصی ایجاد گردیده بود و پس از انقلاب تعداد رشته‌های تخصصی به 11 رشته رسید که هر ساله از طریق آزمون پذیرش دستیاری، تعدادی دستیار تخصصی می‌پذیرند. وظیفه تربیت و آموزش کادر درمانی دندانپزشکی (دندانپزشک، بهداشتکار دهان و دندان و تکنسین پروتز دندان) تا سال 1364 به عهده وزارت فرهنگ و آموزش عالی و از آن پس به عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گذاشته شد. پس از پیروزی انقلاب تاکنون دوره‌های مختلفی توسط دبیرخانه شورای آموزش دندانپزشکی و تخصصی کشور برای گزینش دانشجوی دوره دستیاری انجام گرفته است. همچنین به مننظور رسمی شدن درجه تخصصی دانشجویان فارغ التحصیل رشته‌های مختلف تخصصی تا کنون امتحانات بورد تخصصی بصورت متمرکز نیز برگزار گردیده است. اولین فعالیت صنفی دندانپزشکی تأسیس سندیکای دندانسازان ایران در سال 1322 می‌باشد. فعالیتهای محدود علمی و فنی حاصل تلاش این سندیکا بود.
هم اکنون مراکز آموزش دندانپزشکی شامل 16 دانشکده دندانپزشکی زیر نظر وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و دو دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران و واحد خوراسگان اصفهان می‌باشد. در سالهای اخیر مراکز آموزش بهداشتکاران دهان و دندان به دانشکده‌های دندانپزشکی تبدیل شده است. آموزش دندانپزشکی عمومی در سالهای قبل از انقلاب، تنها در 4 دانشکده تهران، ملی، مشهد و شیراز بصورت سالی ترمی و واحدی با گذراندن 240 واحد درسی شامل علوم پایه، پره کلینیک و کلینیک انجام می‌شد. اولین امتحان تخصصی در سال 1353 در دانشگاه تهران بطور داخلی انجام گرفت. اولین امتحان سراسری در دانشگاه ملی در سال 1354 انجام شد و سپس یک دوره دیگر امتحان در سال 56-1355 برگزار گردید.
در حال حاضر برنامه شامل 205-202 واحد درسی و طول دوره 6 سال است. پس از دو سال و گذراندن 68 واحد دروس عمومی و علوم پایه، دانشجویان وارد دوره بالینی (پره کلینیک و کلینیک) می شوند و آموزش خود را با حضور بیماران ادامه می‌دهند. در انتهای دوره 6 ساله و پایان یافتن واحدها و ارائه پایاننامه به ارزش 6 واحد، فارغ التحصیل می‌شوند. در مورخ 21/7/1372 امتحان جامع علوم پایه دندانپزشکی و داروسازی تصویب شد و از آن زمان به بعد لازم الاجرا گردیده است. رشته‌های وابسته به دندانپزشکی، دوره دو ساله (کاردانی) بهداشت دهان و دندان (پرستاری دندانپزشکی) و تکنسین ساخت پروتز دندانی می‌باشد. ادامه تحصیل و دریافت درجه تخصصی پس از فارغ التحصیل شدن در رشته دندانپزشکی عمومی در 10 رشته (ارتودنسی، اطفال، اندودنتیکس، پاتولوژی، پروتز، پریودنتیکس، ترمیمی، تشخیص بیماریهای دهان، جراحی دهان و فک و صورت و رادیولوژی دهان) در داخل کشور امکان پذیر است.

دندان‌قروچه

به عادت ساییدن دندان‌ها روی هم که معمولا غیرارادی در طول روز یا شب و در حالی که شخص در حال خوردن یا جویدن غذا نیست انجام می‌شود، دندان‌قروچه می‌گویند.

---

دندان‌قروچه دو علت اصلی دارد

1- جفت نشدن درست دندان‌ها و تماس زودرس بین دندان‌های فک بالا و پایین

2- فشارهای روانی و استرس

 

دندان‌ها شکل و ترکیب خاصی دارند و سطح دندان‌های آسیای کوچک و بزرگ مسطح نیست و دارای برجستگی‌ها و فرورفتگی‌هایی است.

 

هنگام جویدن، دندان‌های بالا و پایین مرتب و با تناسب خاصی روی هم قرار می‌گیرند؛ به طوری که طی یک تماس صحیح، برجستگی‌های دندان‌ها که به آنها «کامپ» می‌گویند، داخل سطوح فرورفته دندان مقابل قرار می‌گیرد و تمام دندان‌های موجود در دهان به صورت متعادل فشارها را متحمل می‌شوند.

 

اگر اختلال و بی‌نظمی در ردیف دندان‌ها وجود داشته باشد یا ایجاد شود، ممکن است شخص به طور غیرارادی با تغییر مسیر بسته‌شدن دهان و جفت کردن دندان‌ها، آنها را به هم بساید و به این کار عادت کند.

برخی فشارهای روانی و استرس‌ها نیز ممکن است در ایجاد و ادامه دندان‌قروچه موثر باشند. البته نه به این معنی که استرس در همه افراد باعث دندان‌قروچه می‌شود یا هر کسی که مبتلا به دندان‌قروچه است، حتما دچار استرس است

علایم دندان‌قروچه

دندان‌قروچه اگرچه در حالت بیداری هم ممکن ‌است وجود داشته باشد، اما بیشتر در حالت خواب انجام می‌شود و اطرافیان و خانواده شخص از صدای سایش دندان‌ها متوجه آن می‌شوند.

در صورت تداوم و شدت دندان‌قروچه، پس از بیدار شدن، عضلات صورت فرد مبتلا خسته و در مواردی دردناک است.

 

اثر دندان‌قروچه بر دندان‌ها

در کسانی که طولانی‌مدت دچار این عارضه هستند، علایم زیر دیده می‌شود:

انقباض عضلات جونده، افزایش حجم و کمی دردناک بودن آن در لمس، سایش سطح جونده دندان‌ها و لبه برنده دندان‌های قدامی، صاف شدن سطح دندان‌های کرسی و کاهش ارتفاع دندان‌های قدامی در موارد شدید و طولانی‌مدت، ساییده شدن تمام دندان‌های قدامی و کوتاه شدن محسوس طول تاج دندان‌ها، حساسیت به سرما و گرما به علت سایش سطح دندان‌ها و فشارهای ناشی از جویدن‌های عادتی دندان‌ها و در موارد شدید تاثیر بر سلامت پالپ دندان که ممکن است در نهایت به نکروز یا مرگ پالپ دندان بینجامد، بروز بیماری‌های لثه در اثر دندان‌قروچه و فشارهای ناشی از این عادت و در صورت وجود بیماری‌های لثه، سرعت گرفتن پیشرفت بیماری و شدت آن (تخریب بافت‌های نگهدارنده دندان‌ و به‌خصوص استخوان اطراف دندان‌ها تسریع و تشدید می‌شود).

 

شاید بپرسید راه تشخیص دندان‌قروچه چیست و آثار مخرب این عادت چگونه بررسی و ارزیابی می‌شود؟

پاسخ این است که معمولا اطرافیان و خانواده متوجه ساییده شدن دندان‌های شخص در حالت خواب می‌شوند.

گاهی هم خستگی و دردناک بودن عضلات جونده و درد در ناحیه مفصل گیجگاهی- فکی و در موارد پیشرفته، سایش سطح دندان‌ها شخص را متوجه این مشکل می‌کند.

 

تشخیص و درمان دندان‌قروچه

تشخیص دندان‌قروچه و بررسی دلایل ایجادکننده آن به وسیله دندان‌پزشک انجام می‌شود.

نایت‌گارد، وسیله محافظی است که هنگام استراحت و خواب در داخل دهان بین دندان‌های بالا و پایین قرار می‌گیرد و مانع تماس و سایش دندان‌ها می‌شود

دندان‌پزشک ضمن گرفتن تاریخچه پزشکی و دندان‌پزشکی از بیمار، معاینه داخل دهانی و خارج دهانی (عضلات سر و صورت، مفصل گیجگاهی-فکی)، گرفتن عکس رادیوگرافی و ارزیابی وضعیت ریشه‌ها و بافت‌های نگهدارنده، مشکل را بررسی می‌کند و توصیه‌های لازم را خواهد کرد.

 

اگر دندان‌پزشک متوجه تماس‌های زودرس و نامطلوب دندان‌ها شود، این مشکل را اصلاح خواهد کرد.

اصلاح روابط دندان‌ها باید با دقت و پس از تشخیص قطعی و به وسیله دندان‌پزشک ماهر انجام شود.

 

تشخیص دندان‌قروچه کار مشکلی نیست، اما درمان آن، آگاهی وسیع و جامعی می‌خواهد که معمولا به وسیله یک گروه تخصصی دندان‌پزشکی قابل انجام است، به‌خصوص زمانی که دندان‌قروچه باعث درگیری بافت‌های نگهدارنده و آسیب و تخریب نسوج دندانی و پالپ شده باشد.

 

در این صورت ضرورت دارد متخصصان دندان‌پزشکی مرتبط مانند پروتزهای دندانی، پریودانتیکس، ارتودنسی، اندودانتیکس و جراحی فک و صورت مراجعه شود.

در مراحل اولیه ممکن است با یک تراش ساده و اصلاح جفت شدن دندان‌ها، برای حل مشکل اقدام کند یا در صورت ضرورت، با قالب‌گیری از دندان‌ها و مطالعه و بررسی‌ و جفت شدن آنها نایت‌گارد بسازد.

 

نایت‌گارد (night guard)، وسیله محافظی است که هنگام استراحت و خواب در داخل دهان بین دندان‌های بالا و پایین قرار می‌گیرد و مانع تماس و سایش دندان‌ها می‌شود (تصویر روبرو).

 

این متخصص می‌تواند با جایگزینی دندان‌های از دست رفته به حل مشکل کمک کند.

 

آیا دندان‌قروچه می‌تواند باعث سستی دندان‌ها شود؟

عامل اصلی بیماری‌های لثه میکروب‌ها هستند و عوامل دیگری مثل فشارهای نامناسب به علت تماس زودرس یا دندان‌قروچه می‌توانند پیشرفت بیماری را شدید کنند. بنابراین در موارد مزمن و طولانی‌مدت که شخص به بیماری پریودنتال و دندان‌قروچه مبتلا باشد، احتمال لق شدن یا از دست رفتن دندان‌ها وجود دارد.

به همین دلیل به محض ابتلا لازم است به دندان‌پزشک یا متخصص جراحی لثه مراجعه شود تا پس از تشخیص درمان‌ انجام شود.

در زمان رویش دندان های شیری و رویش دندان های دائمی، کودکان بیشتر دندان قروچه می کنند

دندان‌قروچه ریشه‌های روانی دارد؟

همان‌طور که در ابتدای مطلب نیز عنوان شد، استرس یکی از علل بروز دندان‌قروچه است و بدیهی است در بسیاری از موارد، افراد با کمک و راهنمایی روان‌پزشک یا روان‌شناس می‌توانند از استرس رها شوند.

برای تشخیص قطعی و بررسی عوامل دندانی لازم است فرد مبتلا ابتدا به دندان‌پزشک مراجعه کند و در صورت صلاحدید، برای بررسی و مشاوره به روان‌پزشک ارجاع داده شود.

 

آیا کودکان هم دندان قروچه می کنند؟

کودکان بین 4 تا 6 سالگی بیشترین احتمال ابتلا به این مشکل را دارند.

 

در زمان رویش دندان های شیری و رویش دندان های دائمی، کودکان بیشتر دندان قروچه می کنند. البته در بیشتر موارد، پس از رویش کامل دندان ها (شیری یا دائمی)، این عادت در کودکان از بین می رود.

 

طبق تحقیقات این عارضه در پسربچه ها بیشتر از دختربچه ها گزارش شده است.

ردیف شدن نامناسب دندان ها یا تماس غیر طبیعی بین دندان های پایینی و بالایی، کمبودهای تغذیه ای، اضطراب و استرس در کودکان، انگل های دستگاه گوارش، آلرژی و ... از علل دندان قروچه در کودکان هستند.

 

خطرات دندان قروچه در کودکان، کمتر از بزرگسالان است و به ندرت موجب بروز مشکلات و اختلالات جدی می شود.

ضروری است در صورتی که دندان کودک به نظر ساییده یا از بین رفته است یا حساس شده و درد می کند و یا کودک دچار درد فک ومفاصل فک شده است، به دندانپزشک مراجعه شود

ممکن است در نوجوانان نیاز به روکش موقت یا نایت گارد (محافظ شبانه) باشد.

 

برای جلوگیری از این عارضه، در کاهش استرس کودک به ویژه زمانی که به رختخواب می رود، دقت کنید که رژیم غذایی کودک، حاوی مقدار آب کافی و فراوان باشد و او را به انجام ورزش های ماساژی و کششی تشویق کنید.

 

نایت گارد چیست؟

نایت گارد نوعی پروتز متحرک از جنس پلاستیک مقاوم است که با قالب گیری از دندان شخص ساخته می شود و می بایست شب ها، در دهان فرد مبتلا به دندان قروچه قرار گیرد.

 

این وسلیه باعث جلوگیری از فشارهای نادرست و مضر روی دندان ها می شود. البته در بسیاری موارد، استفاده از این وسیله به مرور باعث کاهش و حذف عادت دندان قروچه در خواب شب نیز شده است.